| troid mhadraí ar thrá i nGoa… madra bacach sa chomhrac |
dogfight on a beach in Goa… a lame dog joins in |
|
| σκυλοκαβγάς σε παραλία στη Γκόα… μπαίνει κουτσό σκυλί |
||
| maidin i nGoa… dúisíonn dreancaidí strae ar mhadra strae |
early morning in Goa… stray fleas on a stray dog waking up |
|
| πρωί στη Γκόα… ψύλλοι αδέσποτοι ξυπνούν σ' αδέσποτο σκυλί |
||
| bí id' mháthair do gach gadhar fáin… a ghealach Goa |
be a mother to all homeless dogs… Goan moon |
|
| γίνου μητέρα για τ' αδέσποτα σκυλιά… σελήνη Γκόας |
||
| margadh Anjuna… sean-hipí ag dul as i néal raithní |
Anjuna market… old hippy disappears in a cloud of ganja |
|
| Αρζούνα μάρκετ… χάνεται γερο-χίπης σε νέφος χόρτου |
||
| tá sise leis ag éamh chun go sábhálfaí í… muiscít |
it too is crying to be saved … mosquito |
|
| κι αυτό επίσης κραυγάζει για να σωθεί… κουνούπι |
Posts mit dem Label Goa werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
Posts mit dem Label Goa werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
2019-12-16
Goa
2019-06-01
Brian Mendonca
http://ashvamegh.net/author-poet-interviews/brian-mendonca/
Agus bhraitheas uaim sibh
a aintín is a uncail
ag margadh Mapusa,
i measc na sillí
an gud, na tamaraine
is an fhínéagair.
Bhur nguth ag cogarnaíl
thar mo ghualainn
is mé ag tuisliú romham
gan tearmann.
Bhí tú lag
Nuair a bhuail ailse thú
Leag an chemo amach thú,
An mhaoile ina finné ar do phian.
Braithim uaim do mheangadh gáire grámhar
Do ghothaí fáilte
An tslí a ndéarfá, ‘Let it be!’
Nuair a théadh baba ag pramsáil timpeall an tí.
Bhí a fhios agat, seans, gur ag dul in olcas a bhí sí,
a uncail, is ar do bhealach meidhreach féin
bhís foighneach ach guagach ar a shon san.
Nuair a d’iarr d’aon iníon ort teacht go Mumbai
in ísle brí a bhís
gus tuairim agat nach mbeifeá ar ais.
Tusa 87 agus aintín 86
cad eile a bhronnfadh an saol ort?
Jab maith le L agus T
post oifigigh ag Mantralaya
An bheirt agaibh ag obair
agus in bhur gcónaí i Mumbai.
Ní raibh i nGoa ach eadarlúid
do bhlianta an Fhómhair.
Bhí mórtas ort nuair a thaispeáin tú na cártaí gnó
a bhí ag do thriúr mac
in Borivili, san Astráil agus sa Nua-Shéalainn –
cheapfá gur sa seomra suite a bhíodar.
Tráth i gcliabhán –
cliabháin dá gcuid féin anois acu.
Ní féidir a bheith ag súil le lá
a chaitheamh libh níos mó
Nuair a thiomáinimid isteach ó Vasco
chun leoithní Corjuem a bhlaiseadh
Inár suí ar na céimeanna i dtreo na habhann
áit a luíonn trucailí ó Assnora gan chorraí.
Mhair sibh idir Mumbai agus Mapusa
ar nós na ndroichead stagcháblaí Worli agus Aldona.
Thug mamó is daideo
aire dóibh féin
i seantigh Goach
agus cuimhní ar fud na háite.
Ina luí anois i reilig
In Kandivili i bhfad uainn.
Níor fógraíodh do bhás sna nuachtáin áitiúla
Mar ómós deireanach do shaol gan cháim.
Thaitin mo chuid aistí leat.
Phléimis Krishnamurti eadrainn féin
Tá an halla an-chiúin anois.
Ag fanacht go ndíolfaí é.
Mar sin tógtar as mo radharc na bananaí Moira
cuirtear i leataobh na scuaba nua
cuir i bhfolach an bláth cumhra mogra.
Rapáil na rópaí sin do na goirt.
Níl éisc ghoirt ag teastáil níos mó sa tigh seo.
Fanadh na hispíní le haghaidh lá níos faide anonn.
Féachann na bumalónna as alt.
Agus diúltaím don phicil tendli.
Tá folús ionam inniu
tá ár sinsir imithe chun suain.
Cuid de Ghoa ar lár.
An margadh ag caoineadh.
And I missed you
aunty and uncle
in the Mapusa market,
amid the chillies
the gud, the tamarind
and the vinegar.
Your voice
whispering over my shoulder
as I stumbled onward
sans refuge.
Cancer claimed you
when you were feeble
flattened by chemo,
baldness, a witness to your pain.
I miss your loving smile
Your gestures of welcome
The way you used to say 'Let it be!'
When baba used to romp around your house.
You perhaps knew she was sinking, uncle
In your whimsical way you remained
stoic yet unstable.
When you left, ailing for Mumbai
at your only daughter's call
You perhaps knew you would not return.
You 87 and aunty 86
What more could life offer you?
A good job in L and T
an officer's post at Mantralaya
You both lived
and worked in Mumbai.
Goa seemed an interlude
for the Fall years.
You used to proudly show me the visiting cards
of your sons
-- in Borivili, Australia and New Zealand--
as though they were sitting in your living room.
Once you had cradled them
Now they have cradles of their own.
So now we cannot look forward
to spending the day with you
when we drive in from Vasco
to taste the breezes of Corjuem
sitting on the steps towards the river
where the trucks from Assnora lie unmoving.
Your lives bridged Mumbai and Mapusa
Like the cable-stayed bridges of Worli and Aldona.
Grandfather and grandmother
fended for life alone
in an old Goan house
sprawling with memories.
Now interred in a cemetery
in far away Kandivili.
No local papers announced your death
as a last salute to an exemplary life.
You were a fan of my articles.
We used to discuss Krishnamurti
Now the hall is silent
Waiting to be sold.
So take away the Moira bananas
Put away the new brooms
Hide the fragrant mogra flower.
Wrap those ropes for the fields.
No more salt fish are needed for this house.
The sausages can wait for another day.
The Bombay ducks seem out of joint
and I'll say no to the tendli pickle.
There is a void in my being today
our ancestors have gone to their rest.
a piece of Goa has died.
The market is in mourning.
Margadh Mapusa
Agus bhraitheas uaim sibh
a aintín is a uncail
ag margadh Mapusa,
i measc na sillí
an gud, na tamaraine
is an fhínéagair.
Bhur nguth ag cogarnaíl
thar mo ghualainn
is mé ag tuisliú romham
gan tearmann.
Bhí tú lag
Nuair a bhuail ailse thú
Leag an chemo amach thú,
An mhaoile ina finné ar do phian.
Braithim uaim do mheangadh gáire grámhar
Do ghothaí fáilte
An tslí a ndéarfá, ‘Let it be!’
Nuair a théadh baba ag pramsáil timpeall an tí.
Bhí a fhios agat, seans, gur ag dul in olcas a bhí sí,
a uncail, is ar do bhealach meidhreach féin
bhís foighneach ach guagach ar a shon san.
Nuair a d’iarr d’aon iníon ort teacht go Mumbai
in ísle brí a bhís
gus tuairim agat nach mbeifeá ar ais.
Tusa 87 agus aintín 86
cad eile a bhronnfadh an saol ort?
Jab maith le L agus T
post oifigigh ag Mantralaya
An bheirt agaibh ag obair
agus in bhur gcónaí i Mumbai.
Ní raibh i nGoa ach eadarlúid
do bhlianta an Fhómhair.
Bhí mórtas ort nuair a thaispeáin tú na cártaí gnó
a bhí ag do thriúr mac
in Borivili, san Astráil agus sa Nua-Shéalainn –
cheapfá gur sa seomra suite a bhíodar.
Tráth i gcliabhán –
cliabháin dá gcuid féin anois acu.
Ní féidir a bheith ag súil le lá
a chaitheamh libh níos mó
Nuair a thiomáinimid isteach ó Vasco
chun leoithní Corjuem a bhlaiseadh
Inár suí ar na céimeanna i dtreo na habhann
áit a luíonn trucailí ó Assnora gan chorraí.
Mhair sibh idir Mumbai agus Mapusa
ar nós na ndroichead stagcháblaí Worli agus Aldona.
Thug mamó is daideo
aire dóibh féin
i seantigh Goach
agus cuimhní ar fud na háite.
Ina luí anois i reilig
In Kandivili i bhfad uainn.
Níor fógraíodh do bhás sna nuachtáin áitiúla
Mar ómós deireanach do shaol gan cháim.
Thaitin mo chuid aistí leat.
Phléimis Krishnamurti eadrainn féin
Tá an halla an-chiúin anois.
Ag fanacht go ndíolfaí é.
Mar sin tógtar as mo radharc na bananaí Moira
cuirtear i leataobh na scuaba nua
cuir i bhfolach an bláth cumhra mogra.
Rapáil na rópaí sin do na goirt.
Níl éisc ghoirt ag teastáil níos mó sa tigh seo.
Fanadh na hispíní le haghaidh lá níos faide anonn.
Féachann na bumalónna as alt.
Agus diúltaím don phicil tendli.
Tá folús ionam inniu
tá ár sinsir imithe chun suain.
Cuid de Ghoa ar lár.
An margadh ag caoineadh.
Brian Mendonca
(Margadh Mapusa, Goa, 17 Samhain 2015)
Mapusa Market
And I missed you
aunty and uncle
in the Mapusa market,
amid the chillies
the gud, the tamarind
and the vinegar.
Your voice
whispering over my shoulder
as I stumbled onward
sans refuge.
Cancer claimed you
when you were feeble
flattened by chemo,
baldness, a witness to your pain.
I miss your loving smile
Your gestures of welcome
The way you used to say 'Let it be!'
When baba used to romp around your house.
You perhaps knew she was sinking, uncle
In your whimsical way you remained
stoic yet unstable.
When you left, ailing for Mumbai
at your only daughter's call
You perhaps knew you would not return.
You 87 and aunty 86
What more could life offer you?
A good job in L and T
an officer's post at Mantralaya
You both lived
and worked in Mumbai.
Goa seemed an interlude
for the Fall years.
You used to proudly show me the visiting cards
of your sons
-- in Borivili, Australia and New Zealand--
as though they were sitting in your living room.
Once you had cradled them
Now they have cradles of their own.
So now we cannot look forward
to spending the day with you
when we drive in from Vasco
to taste the breezes of Corjuem
sitting on the steps towards the river
where the trucks from Assnora lie unmoving.
Your lives bridged Mumbai and Mapusa
Like the cable-stayed bridges of Worli and Aldona.
Grandfather and grandmother
fended for life alone
in an old Goan house
sprawling with memories.
Now interred in a cemetery
in far away Kandivili.
No local papers announced your death
as a last salute to an exemplary life.
You were a fan of my articles.
We used to discuss Krishnamurti
Now the hall is silent
Waiting to be sold.
So take away the Moira bananas
Put away the new brooms
Hide the fragrant mogra flower.
Wrap those ropes for the fields.
No more salt fish are needed for this house.
The sausages can wait for another day.
The Bombay ducks seem out of joint
and I'll say no to the tendli pickle.
There is a void in my being today
our ancestors have gone to their rest.
a piece of Goa has died.
The market is in mourning.
Brian Mendonca
(Mapusa Market, Goa, 17 November 2015)
2019-02-08
An Rún
Bláthaíonn tú chuile bhliain, a thamarain
Agus tagann na héin ghréine mar a tháinig fadó;
Tagann páistí aeracha gach lá, a thamarain
Ag rancás thart ort mar a dhein fadó;
Agus féach, gach uair sa lá
Le blianta anuas, mé ag feitheamh, a thamarain –
Ciúnas! Go dtí an deireadh atáim á rá;
Bhí sé sa chinniúint, a thamarain.
Tá an t-uabhar á chreimeadh, ar siad, a thamarain,
Is bhíodar gan trua, a thamarain;
Coinníonn tusa an rún anois, a thamarain.
Coinnigh é go nochtfar chuile rún,
Mar táimse anois ag dul chun suain, a thamarain,
Go gcloisfear an troimpéad ar fuaid na bhfuaid.
And the sunbirds seek you as of old;
Every day gay children, tamarind,
Come to romp around you as of old;
And, lo, every hour of the day
All these years I’ve waited, tamarind –
Silence! silence to the last, I pray;
It was all so fated, tamarind.
Pride consumes him, said they, tamarind,
And no pity had they, tamarind;
You the secret keep now, tamarind,
Keep it till all secrets are made known,
For I go to sleep now, tamarind,
Till o’er all the trumpet’s blown.
Agus tagann na héin ghréine mar a tháinig fadó;
Tagann páistí aeracha gach lá, a thamarain
Ag rancás thart ort mar a dhein fadó;
Agus féach, gach uair sa lá
Le blianta anuas, mé ag feitheamh, a thamarain –
Ciúnas! Go dtí an deireadh atáim á rá;
Bhí sé sa chinniúint, a thamarain.
Tá an t-uabhar á chreimeadh, ar siad, a thamarain,
Is bhíodar gan trua, a thamarain;
Coinníonn tusa an rún anois, a thamarain.
Coinnigh é go nochtfar chuile rún,
Mar táimse anois ag dul chun suain, a thamarain,
Go gcloisfear an troimpéad ar fuaid na bhfuaid.
Joseph Furtado
The Secret
Every year you blossom, tamarind,And the sunbirds seek you as of old;
Every day gay children, tamarind,
Come to romp around you as of old;
And, lo, every hour of the day
All these years I’ve waited, tamarind –
Silence! silence to the last, I pray;
It was all so fated, tamarind.
Pride consumes him, said they, tamarind,
And no pity had they, tamarind;
You the secret keep now, tamarind,
Keep it till all secrets are made known,
For I go to sleep now, tamarind,
Till o’er all the trumpet’s blown.
2019-01-26
Lá na Marbh, Reilig N. Inez
Manohar Shetty
Tá na hanamacha bogtha ar aghaidh,
Na colainneacha fós mar chuid
Den talamh. Raghaidh an ghrian síos
Uair nó dhó
Sula bhfeofaidh an rós is an lile.
Labhraíonn na leaca uaighe nite
Os cionn an tráchta ar an mbóthar
Monabhar faon i gcuimhne
Ar shaol a caitheadh go hiomlán
Nó a raibh deireadh obann brónach leis.
Tríd an bhféar méith
Scinceanna sa tóir ar fhéileacáin.
Préachán ag feitheamh sna sciatháin.
Ólann beach
As béal roiseoige.
Fiolar aonair ag trasnú na spéire
Deirtear i gcogar
Gur féinics é.
All Soul’s Day, St Inez Cemetery
Manohar Shetty
The souls have moved on,
The bodies still part
Of the ground. The roses
And lilies will fade in
Two sunsets or three.
Over the passing traffic
The washed gravestones
Speak through dimly
In memory of lives spent
Fully or ended sadly, swiftly.
Through the lush grass skinks
Hunt down butterflies.
A crow waits in the wings.
A bee drinks from
The mouth of a hibiscus.
A lone eagle crossing
The skies is whispered
To be a phoenix.
2018-12-23
Cártaí Poist ó Shean-Goa - Manohar Shetty
1
I gcré na cille atá colainn Naomh XavierAch is úr fós í a shacraimint ar an teanga.
Is urramach an radharc ón Séipéal ar an gCnoc
Ar an gcathair is ar an abhainn
A bhí tráth ar maos le fuil.
2
Laistiar de bhallaí an chlochair chlabhstraIs pléineáilte í aibíd na mban rialta bánghnúiseach.
Gnó ar dalladh ar siúl ag na stallaí faoin gcrann
Bainiain: maighdeana cré, hataí tuí,
Deochanna súilíneacha is coiscíní.
3
Faoina chasóg bhán muirníonn sagartPaidrín, ag machnamh ar Leabhar na nOlagón.
Faoi íomhá chré-umha de Gandhi fógraíonn mangaire
Turasóireachta ionad na n-eiriceach nár dhein aithrí
In am is a dódh le linn na Cúistiúnachta.
4
Titeann scáil Eaglais Naomh Peadar sa RóimhAr chruinneachán Eaglais Naomh Cajetan, líníocht
Linbh d’éirí na gréine an t-oisteansóir.
Faoi leaca uaighe greanta ar an urlár
Tagraíonn íola scriosta do chreideamh eile.
5
Na faichí pioctha néata á dtéamh ag an iarnóin.Buaileann cloig Ardeaglais Sé na Flaithis
Nó purgadóir; critheann altóra óir
Aithrígh na nglún brúite ag éirí,
Abhlanna caola ag cuimilt dá mbeola.
6
Easanálaíonn cillíní na manach móideannaGeanmnaíochta i bhfothrach Naomh Agaistín.
Gearrann lánúineacha óga na spéaclaí gréine
Fíor na croise orthu féin sula dtiomáintear ar ais iad
Go dtí svuít mhí na meala.
Postcards from Old Goa
1
St Xavier’s body is dust to dust butHis sacrament is still fresh on the tongue.
The Chapel on the Mount commands
A reverent view of a city and river
That once churned with blood.
2
Behind the walls of the cloistered conventNuns adopt plain habits; they never blush.
Under a banyan tree stalls do brisk
Business in clay madonnas, straw hats,
Fizzy drinks, and contraceptives.
3
The priest in a white cassock fondlesA rosary, lost in the Book of Lamentations.
Under Gandhi’s bronze image the tourist tout
Ordains the spot where heretics repented
Too late in the flames of the Inquisition.
4
The shadow of St Peter’s in Rome fallsOn the dome of St Cajetan, its monstrance
A child’s drawing of the rising sun.
Below headstones engraved on the floor
Razed idols speak of another faith.
5
Afternoons heat up the immaculate lawns.The bells of Sé Cathedral ring out
Heaven or purgatory; golden altars tremble
As penitents rise on bruised knees,
Wafer-thin hosts brushing their lips.
6
The cells of monks breathe out vowsOf chastity in the ruins of St Augustine’s.
Young couples in dark glasses cross
Themselves before they’re driven
Back to their honeymoon suites.
2018-12-22
Leonor Rangel-Ribeiro / O Leque de Sonho (Dán Portaingéilise as Goa)
Fean na dTaibhreamh
D'osclaíos go mall é is níor chreideas
gur domsa a bhí,
fean na dtaibhreamh.
Níor d'eabhar é
Ach de lása dubh mín,
Is ag lonrú ann bhí
Splancacha óir a chuir na réaltaí
Trí thine i m'oíchese ollmhór dhorcha.
Is i ndeireadh na dála, ní domsa a bhí.
Leonor Rangel-Ribeiro
2018-12-15
Leonor Rangel-Ribeiro / Um Dia Ele Virá
Tiocfaidh Sé Lá Éigin
Ná caoin
Munar léir duit fáth na ndeor.
Bain as d'anam gach seachmall
Is fan, mar a fhanann an crann acaicia,
A ghéaga loma á n-ardú aige chun na bhflaitheas.
Tiocfaidh sé lá éigin
Agus cuirfidh grian a láithreachta
Do chroíse faoi bhláth,
Á ghléasadh i ndathanna spleodracha
Ar nós an acaicia sa samhradh
Leonor Rangel-Ribeiro
[Porvorim, 19 Bealtaine, 1.30.am]
2018-02-22
Traigéid na nImirceach
Adeodato Barreto (1905-1937)
Do mhuintir Goa atá, mo dhála féin, ina gcónaí i bhfad óna dtír dhúchais, scaipthe gach áit
Gníomh a hAon
Tarraing aníos an t-ancaire, seol leat . . .agus as go brách leis an duine thar an mbarra.
Ar talamh, broinn thorrach agus bean
ag caoineadh . . .
Bailithe leis:
thug leis an solas ina shúile
a anam go léir ag cur thar maoil le solas . . .
bhí gaistí roimhe
ar an mbóthar fada achrannach
ach ní fhaca sé iad . . .
Deirtear agus é ag imeacht
gur impigh an gort Ríse air:
Stad, ná himigh!
Nach gcuireann sé as duit
seisce mo bhroinne torthúla
a fheiscint?
Cén fáth aghaidh a thabhairt ar thíortha i gcéin
nuair d’fhéadfá an talamh tirim seo
a iompú
ina ghráinseach
le do lámh féin?
Agus faoi rún, chuir an Crann Cnó Cócó
leis sin, á rá go buartha:
Fan! Ná bíodh eagla ort!
Ó fhréamh go frainse
is stóras ollmhór mé
Nach n-éiríonn folamh riamh . . .
Táimse dúnta do na codlatáin
ach ofrálaim mé féin dóibh siúd
atá cruógach.
Caith uait do chuid smaointe seafóideacha!
Fan! Ná bíodh eagla ort!
Labhair an Abhainn leis chomh maith
go séimh:
Nach baoth dhuit slán a rá linn!
Is gearr go gcaithfidh an sruth seo
in aigéan na beatha thú!
Ar nós an-chuid eile – an-chuid go deo! –
is tú ag imeacht, dírithe ar sprioc, beag beann
ar m’áilleachtsa . . .
faraor nach bhfaighir i dtír do chuid aislingí –
tusa a bhfuil an Eachtraíocht
imithe sa cheann agat
beagán dá bhfuil
i mo chuidse íon-uiscí!
Ag Teach Solais Aguada
a dúradh slán den uair dheireanach
is é ag imeacht:
Ó, a Dhia
an chinniúint chruálach seo:
treoir a thabhairt dóibh siúd ar shlí a n-aimhleasa . . .
cuirimse na gaistí in iúl dóibh
agus dainséir na mara . . .
comhartha i ndiaidh comhartha
arís is arís eile . . .
Agus gabhann an taistealaí thar bráid:
Ní fhéachann a shúile ach
ar aigéin de bhaoite.
Ní thugann sracfhéachaint ormsa . . .
Taistealaí na n-aislingí,
meangadh ort is tú ag imeacht,
sa tóir ar Chiste,
an eol duit, seans, a dheacra is atá se
filleadh?
Níor fhreagair an duine: faoin dtráth sin
bhí sé imithe i bhfad thar an mbarra . . .
Ní fada
go n-imíonn as radharc seolta bána
Rámhlong dhána an Chiméara ina gceann is ina gceann . . .
…………………………………………………………
Tá an gníomh thart,
Titeann brat an cheo . . .
Gníomh II
- Siar libh . . .Siar libh . . .
Siar libh . . .
Táim an-an-anseo . . .
- Agus stop sé . . .
Cáis taistil, ualaí,
Fir, cáis taistil,
agus fir liatha
á n-ardú
is á n-iompar
ar chairteacha
de láimh . . .
Lámha garbha
cosa crua
cosa a shiúlann
ar nós cuma liom
ar sheile
ar an talamh . . .
Seo iad an bhaicle
a mhaireann ar nithe a iompar
nó a bhrú go teann
féachaint cé d’fhostódh iad,
ag eascainí
go grusach
is iad i bhfad ón Tír atá ina gcroí,
i bhfad ón mBean a d’fháiscfeadh lena hucht iad . . .
Féasóga fada,
is geall le baird iad,
colainneacha téagartha ach crom
faoina n-ualaí . . .
guthanna duairce
garbha,
a mheabhródh fógra i gcéin duit –
seanaisling atá marbh anois . . .
Súile Chríost sa Ghairdín
i bhfíor Bharabas . . .
Curfá bhrónach istoíche
a chanann laoi a bhféindíbeartha,
an aisling bhréagach á caoineadh,
is iad gan ghrá ina ndílleachtaí.
Ar urlár fuar an ghairéid
in andúil rúnda an mhanaigh
a n-útamáil is a dtóraíocht – gan mhaith –
is faide ná riamh í
an nead theolaí ata fágtha acu ina ndiaidh . . .
Cloíte, tosnaíd ag srannadh,
beithígh bhochta iompair! –
is titeann chun tromshuain . . .
…………………
…………………
Is ar an traigéide ghoirt seo
titeann an brat arís.
Gníomh III
Seo chugainnBóthar na Cinniúna aniar
An t-oilithreach fáin:
Caol,
cnaíte,
níl maide
ná gurd oilithrigh aige:
mheabhródh sé
Críost cráite dhuit
é tagtha anuas ó chros éigin
ag iarraidh na cosa a thabhairt leis
ó na gadhair . . .
Máithreacha
ag sciobadh a gcuid páistí
ó na conairí
a shiúlann sé . . .
Má shnapann an mongral air
is plaic a bhaint as
gáirfidh an seanaoire, a úinéir,
gan faic a rá.
Is féidir cheana féin na coilm air a chomhaireamh
ar nós laethanta
an aistir aige . . .
Siúlann sé go balbh
ag déanamh a mharana:
muc ar gach mala aige
ar nós scamaill dhubha
ó oibseisiún dorcha –
seantaibhreamh atá marbh anois . . .
Is seo chugainn ag siúl é,
an fánaí:
siúlann sé go balbh
ag déanamh a mharana:
muc ar gach mala aige
ar nós scamaill dhubha
ó oibseisiún dorcha –
seantaibhreamh atá marbh anois . . .
Is seo chugainn ag siúl é,
an fánaí:
caol,
cnaíte,
níl maide
ná gurd oilithrigh aige:
mheabhródh sé
Críost cráite dhuit
é tagtha anuas óna chros . . .
……………………………….
Cé hé?
duine éigin . . .
Duine Éigin nach duine éigin níos mó é . . .
is nach Éinne anois é . . .
Rí mór i mbrionglóid mhór b’fhéidir.
Laoch mór b’fhéidir i meabhalscáil,
Gealt b’fhéidir nó aiséiteach, nó aithríoch
Á! Is cinnte nach é
an t-ógfhear gealgháireach é
a ghabh amach i rámhlong
maidin cheoch
agus misneach ina chroí . . .
Cé hé?
Cá bhfios?
Duine den slua sin
a shiúlann an domhan,
gan aige ach ón lámh go dtí an béal:
Na daoine sin, anam Chríost
agus aghaidh chantalach
Iúdáis,
na daoine sin a bhfuil dúchas ropairí iontu
in éide naomh,
iad go léir seargtha
ag an ocras.
A n-ainm?
- “Cloíte” –
Taibhse,
íomhá lag
d’aisling i dtaibhreamh
faoi thaibhse
a chonacthas i meabhalscáil;
Cad atá fágtha inniu? Faic!
Cad atá fágtha den limistéar órga sin
ar chuir tú fios ina thaobh uair amháin,
d’anam ag ceiliúradh
mar mhairnéalach misniúil,
cad atá fágtha?
Gal!
An Abhainn, an Teach Solais cairdiúil
an gort Ríse is an Crann Cnó Cócó
chonaiceadar eachtránaí cróga ag imeacht
agus bacach ag teacht . . .
Agus an mháthair leis an mbroinn thorrach
sí an duine céanna í a sciobann
an páiste
ód’ chonairse . . .
……
……..
……..
Féach, siúd ag imeacht an bacach-oilithreach
ar bhóthar na Cinniúna,
féach, siúd ag imeacht, siúd ag imeacht é,
foscadh éigin á lorg aige
áit a bhfaighidh sé tearmann.
……..
Sioscann an ghaoth . . . feadaíl …
…….
…….
Ar an dráma dearóil seo
titeann brat na hoíche.
(Ajustrel, An Phortaingéal, 5ú Bealtaine 1935)
2018-01-14
2017-10-25
Dánta conspóideacha Vishnu Wagh, polaiteoir as Goa
 |
| Vishnu Surya Wagh |
Sudhirsukt: Laoi na Sudhir
Vishnu Wagh
Sudhir méBalbhán ab ea mo sheanathair
Agus bhí allaíre ar m’athair
Is de bhunadh na tíre seo mé
A mbolg lán ag strainséirí
Agus ocras ormsa de shíor.
Ba cheart go mbeadh an tír seo
Ina scairdeán gaoise
Ina áit sin, sé Kashi an deiscirt é
Agus Parashuram faoi ndeara é . . .
Nuair a chloisimse an t-ainm sin
Tagann goimh orm
Eisean a thug péist na sainaicmí
Go Goa an chéad uair
XX
Is cosúil gur scaoil Parashuram saighead
Sa mhuir agus gur chúlaigh sí
Insíodh an scéal sin bliain i ndiaidh bliana
Agus cuireadh an dubh ina gheal ar an Bahujan Samaj
Leis an mbréag sin theastaigh uathu a chruthú
Gurb iadsan a chruthaigh an tír seo
A lucht an pheaca: más sibhse a bhí anseo ar dtús
Cérbh iad na Mahar, Bhandari, Kharvi, Pagi,
Gawda, Velip, Dhangar, Kunbi:
Cérbh iad?
Lena gcuid allais agus lena gcuid fola
A dheineadar torthúil an tír seo
Sea sea: sinne, na Sudhir
XX
Shábháil sibh ár mbeatha
Trí éisc na Saraswati a ithe
Chun tuilleadh iasc a ithe
Arbh éigin daoibh an tír seo Gomant a shlogadh?
XX
Chuir sibh deireadh
Leis an gcultúr bunaidh Airianach
Agus in áit na ndéithe neamhábhartha
Cuireadh isteach íola cloiche
XX
Bhí ar ár gcumas támhnéal a ruaigeadh
Is dul i dtámh, siúl trí thine
Labhairt aghaidh ar aghaidh
Le foirmeacha den dúlra a bhí beo
Ach sibhse le bhur nósanna Véideacha
Stróic sibh ár nasc srincne leis an timpeallacht
Dhíbir sibh
Na déithe is na bandéithe dúlra a d’adhramar
Is d’oscail teampaill
Na n-íol
XX
Pé dream a bhí i gcumhacht
Chuimil sibh mil leo
Agus nuair ba Kulkarni is Nadkarni sibh
Glanadh ár n-ainmneacha de na taifeadtaí
Agus le himeacht ama ba sibhse na tiarnaí talún
Agus sinne bhur searbhóntaí
Ó shin i leith is ag sclábhaíocht atáimid
Ar mhaithe libhse
Sea sea díreach é
Sinne, na Sudhir
XX
An snáth beannaithe ar bhur nguaillí
Timpeall ár mbásta a bhí an snáth seo againne
Ár bhfuinneamh caite againn
Ag bailiú bhur bpunann ríse
Agus d’itheamar go mall
An grán a thit, an fuílleach.
Mar shearbhóntaí bhíomar gan chumhacht
Ar thuarastal lae ba sclábhaithe sinn
Scuabamar bhur vearanda
Agus diamaint ag sileadh dár gclár éadain feadh an ama
Sea sea díreach é
Sinne na Sudhir úd
XX
Níl swami ar bith againne
Ná mainistir
Dúnta inár gcoinne atá sanctóir an teampaill
In bhur ndorn atá dia
Más éagsúil sibh is mar a chéile sibh
Bídís cothrománach nó ingearach
Is maith a oireann na comharthaí sainaicme
ar bhur gclár éadain do bhur stádas Mahajan
Sibh luite in aghaidh cholúin an teampaill
Fad is atá an rath á iompar ar na guaillí seo againne
Cead isteach agaibhse sa sanctum sanctorum
Is sinne ag crochadh thart lasmuigh
Libhse an prasad go léir ó cheart
Agus glúin i ndiaidh glúine
Gan faic ar an duilleog seo againne
Ach an fuílleach
Sea sea
Sinne na Sudhir
XX
Chuir sibh baracáidí thart ar dhaoine
Níor ith sibh ach éisc den scoth
Thaistil sibh ar bhóithre ríoga
Na bóithre seo againne lán de sclaigeanna
D’fhonn freastal ar na déithe
Dúirt sibh go dtógfadh sibh teampaill
Ach taobh leis na teampaill
Thóg sibh háraim
Iad siúd atá ag freastal ar na déithe
Iompaithe ina gcailíní rince agaibh
Cén cur amach atá ag an íol cloiche air seo go léir
Bhain sibh an-súp ar fad as an saol
Dhein cumhacht thiarnúil an reiligiúin
Chomh sotalach sin sibh
Gur chruthaigh sibh fiú amháin
Sochaí ab ísle fós ná na Sudhir
Ó, a aicme an mhí-áidh!
Tá an domhan athraithe.
Ar nós an fhéinics ón luaith
Is ag éirí atá siad anois
Mar sin féin braithim fós
Arraing uafásach im’ chroí
Ag smaoineamh dom ar bhur n-ainghníomhartha
Sea, sea
Is Sudhir sinn!
XX
Cruinníodh le chéile inár ndaimh sinn
Is cuireadh cuing orainn
Agus nuair a tugadh an fómhar isteach
Cic sa tóin a fuaireamar
Allas á chur againn sna goirt
Sibhse ag comhaireamh an airgid
Is milis é bhur mún fiú amháin
Is searbh í ár bhfuilne!
Nach cliste a bhí sibh:
Ár mbréid gabhail á fhliuchadh againne
Is an thigur á ithe agaibhse!
Mar sin féin tháinig eagla oraibh
Go n-iompódh ár ndorn in bhur gcoinne
Mar sin ghearr sibh na féitheacha rosta dínn
Gan trua gan taise
Sea, sea
Is Sudhir sinn
XX
B’fhéidir gur shíl sibh
Gurbh amadáin iad ár sinsir
Is nach lasfaí tóirse
Ar chosán dorcha
Tháinig meirg orainn is sibh ag satailt orainn
Deineadh moirt dínn ar nós ón gcnó caisiú
Agus sú ár mbeatha á bheiriú agaibh
Driogadh biotáille asainn
Bhí rith an rása agaibh
Traidisiún an éadóchais
A bhain le seanathair balbh, athair is allaíre air
Ina luí inniu sa reilig
Cuireann sé sin flosc chun troda orainn
Sea, sea
Sudhir sinn
XX
Ár seanghiobail againn á stróiceadh
Athionchollú nua foirmithe againn inár gcroí
Meallta súl ina lampaí
Lasfaimid coinnle de sholas na gealaí
Maidneachan oscailte atá uainn
Táimid bréan bailithe de na hoícheanta dorcha seo!
Dúinne an mantra Shambhukalo
Scríbhinní Tukaram
Deineadh lampa den solas
Agus guth a fuarthas ó Bhim!
Táimid chun na shastras a réiteach
Tá liú le clos ó gach taobh
Táthar ag súil le cath mór
Sea, sea
Is Sudhir sinn
XX
Má ta de mhisneach ionaibh
Aghaidh a thabhairt orainn
Scoiltfimid bhur mblaosc
Agus náireofar os comhair an tsaoil sibh!
Den chéad uair leis na cianta
Tá an chosmhuintir suaite
Tá cúiteamh uathu
Agus tá siad ag bualadh ar an doras . . .
Tilka fola ar a gclár éadain acu
An dorchadas á dhó ag tine bheannaithe
Támhnéal orainn, táimid réidh
Mar a bheadh pir buile
Agus léireofar ár neart don Bhrámanachas
Os comhair an tsaoil mhóir . . .
Iad siúd atá linn
Feicfidh siad nach thíos atáimid a thuilleadh
Ní toisc gur Sudhir sinn
Ach toisc gur mian linn maireachtaint mar dhaoine . . .
Díreach mar dhaoine
Sinne . . . an dream is cróga ar domhan
Sudhir sinn!
An Difríocht
Itheann siadsan éisc
Ithimidne éisc.
XX
Ólann siadsan
Ólaimidne
XX
Focálann siadsan mná
Focálaimidne mná leis.
XX
Bíonn folcadh acusan
Bíonn folcadh againne.
XX
Tar éis sinn féin a ní
Bíonn siadsan glan.
Fanaimidne truaillithe, áfach
XX
Nó conas a ligfí isteach sa seomra urnaí iad
Is lámh a leagan ar Dhia
Agus sinne ag breathnú ón dtaobh amuigh
Gan baint a bheith againn leis?
Tá difríocht
Eadrainn.
XXX
Tuata
Níor thuigeas ar dtús na cleasa a bhí acu
Chun sainaicme a aithint,
Lá amháin thugas cuairt ar thigh carad.
Bhí uncail liom ina shuí sa vearanda.
Cuireadh in aithne dá chéile sinn.
XX
Wagh? Duine againn féin mar sin, a mhic?
Arsa Uncail is dhein gáire beag cairdiúil.
Bhí mearbhall orm.
XX
Chun nach mbeadh aon amhras orm a thuilleadh
Ar seisean ansin –
‘Tá tú gaolta ní foláir leis na Kamat Waghs as Ribandar.’
‘Níl,’ a deirimse.
‘As Karwar duit mar sin.’
‘Ní hea. De bhunadh Goa sinn.’
‘Dáiríre? Cén áit?’
‘As Dongrim.’
‘Caithfidh gur mahajan thú den teampall Ram mar sin.’
‘Ní hea. Is sati í an bandia seo againne.’
XX
Tar éis dó an méid sin ar fad a rá
Ní raibh Uncail céad faoin gcéad cinnte – mar sin ar sé –
‘Tá go maith, cén dia a bhaineann le bhur bhfine, abair liom.’
‘Siddhanath!’ a d’fhreagair mé.
‘De Shiroda?’
‘Sea.’
‘Ní GSB sibh mar sin?’
‘Ní hea, a Uncail, is Bhandari sinn.’
XX
Gháir Uncail os ard. Thosnaigh sé ag rá –
‘Ná bí buartha. Níl ann ach fiosracht.
Ní ghéillimidne do shainaicmí ná do chreidimh.
Seo, bíodh braon tae agat.
Bhfuil fhios agat: tá Goa thíos leis go mór
De dheasca na ndeighiltí seo idir dhaoine.
Cé atá ina Bhráman? Cé atá ina Shudhir?
Cén bhrí a bhaineann leis na difríochtaí sainaicme is creidimh seo?
Ba chóir dúinn a bheith tuata.
Caithfidh sochaí gan sainaicmí a bheith againn, tá’s agat?
XX
D’fhan sé ag faire orm
Ag súil le freagra.
Bhí mo cheann cromtha agam.
Ach le linn dom mo chuid tae a ól
Ní fhéadfainn mo shúile a bhaint
Den snáth beannaithe
Ar ghualainn m’Uncail.
Sainaicmí
Ní fhiosraíonn éinne anseo
Faoi shainaicme an duine eile
Ach aithníonn ciaróg
Ciaróg eile.
XX
Gawda eisean, Bandari é siúd
Kharvi eisean, Chari é siúd,
Vani eisean, Gawli é siúd
Madval eisean, Kansar é siúd
Mhalo eisean, Kalaikar é siúd,
Maratha eisean, Satarkar é siúd,
Chamar eisean, Mahar é siúd
Shet eisean, Kumbhar é siúd,
Tá aithne ag gach éinne ar a chéile.
XX
Ní luafar
Go hoscailte é
Ach mar a bheadh nathair is dhá cheann uirthi
Fanann cuachta suas
San eireaball.
XX
Táimidne ceart go leor ar aon chuma
Tá ceastaí laistigh de cheastaí ina measc siúd
Cuid acu cothrománach
Cuid acu ingearach
Ar aon nós
Bíonn ballaí idir bhallaí
GSB an duine seo, Chitrapur é siúd, agus is Bardezkar é an duine eile.
XX
An saghas amháin iad na sagairt ar a laghad?
Ina measc siúd leis faightear Chitpavan
Dravid cuid acu, nó Padhe
Agus Kirvont a thuilleadh fós.
XX
Bíonn sainaicmí ag daoine
An mbíonn daoine ag sainaicmí?
Ní bhaineann sainaicme ar bith le hocras
An mbíonn ocras ar shainaicme?
Bíonn dúil éigin
Arraing éigin ag gach sainaicme
Ach an mbaineann sainaicme ar bith
Le dúil, le harraing?
XX
Moladh go deo leis an gcunús lofa
A chuir tús le sainaicmí
Agus a thóg fálta
Thart ar chorpáin.
Cúlra an scéil anseo agus anseo i nuachtán na hIndia
2017-06-27
Ar Mhullach Bhinn Éadair
Gháir tú nuair a bhánaigh na tonnta glasa
Ar charraigeacha i bhfad uait, á rá, “Scaoilfead
Saor mo chuid ribíní chun go gcloisfinn
Toirneach bhog na gaoithe im’ chuid gruaige.”
“Níl sa ghaoth ach bláthfhleasc an tsáile.
An fhuil ag cuisliú ionam – cuthach
Na n-aoiseanna – a chloiseann tú is ní an ghaoth
Mar thoirneach bhog i do chuid gruaige."
Baile Átha Cliath, 1966
Hubert Ribeiro Santana (de bhunadh Goa)
On Howth Head
Laughing to see the green waves pale
On far rocks, you said, “I will pull
Loose my ribbons, that I may hear
The wind’s soft thunder in my hair.”
“The wind is but the water’s wreath.
It is my beating blood – the wrath
Of ages – and not the wind you hear
Makes that soft thunder in your hair.”
Dublin, 1966
Hubert Ribeiro Santana
2017-06-26
THE EMIGRANT/ AN DEORAÍ
Nach minic, is mé cortha ag an ór nach raibh im’ lámh,
Gur éalaigh osna uaim, a Mháithrín ó
Ag taibhreamh dom faoi luí na gréine ar an trá
Nó sna goirt ríse is an ghaoth ag séideadh fadó!
Nach minic is an dóchas ionam ag éag
Gur chuas i bhfolach id’ bhrollachsa glas-aoibhinn án –
Ba thú an tearmann caol thug scíth dom ghéag’
Is mé ag teitheadh ón domhan ’bhí sioctha ina lár!
Tá séipéilín ina sheasamh ar chnocán liath:
Is ann a baisteadh mise im’ bhunóc
Is ann a luíonn mo mháthair, leis, le Dia
Is ghuífinn ann is d’éireoinn as an tóir.
A thír na sean! Lig don aos óg
Bheith bródúil as an bhfód seo i mo dhiaidh.
Gur éalaigh osna uaim, a Mháithrín ó
Ag taibhreamh dom faoi luí na gréine ar an trá
Nó sna goirt ríse is an ghaoth ag séideadh fadó!
Nach minic is an dóchas ionam ag éag
Gur chuas i bhfolach id’ bhrollachsa glas-aoibhinn án –
Ba thú an tearmann caol thug scíth dom ghéag’
Is mé ag teitheadh ón domhan ’bhí sioctha ina lár!
Tá séipéilín ina sheasamh ar chnocán liath:
Is ann a baisteadh mise im’ bhunóc
Is ann a luíonn mo mháthair, leis, le Dia
Is ghuífinn ann is d’éireoinn as an tóir.
A thír na sean! Lig don aos óg
Bheith bródúil as an bhfód seo i mo dhiaidh.
Armando Menezes (Goa)
The Emigrant
(1933)
How often, wearied with ungotten gold,
Have I, O Mother, dreamed and, dreaming, sighed
For the pure gold of thy sunsets and the tide
Of golden ricefields when the wind is bold!
How often, when sick hope has lost its hold,
Have I in thy green bosom yearned to hide—
Thou narrow haven from a world so wide,
Thou cosy shelter from a world so cold!
Upon a low gray hill there stands a church:
They say it was there that they christened me.
There, too, my mother sleeps; there I alone
Would pray — pray and forget this fruitless search.
Land of my fathers! May’st thou also be
The land my children shall be proud to own.
Have I, O Mother, dreamed and, dreaming, sighed
For the pure gold of thy sunsets and the tide
Of golden ricefields when the wind is bold!
How often, when sick hope has lost its hold,
Have I in thy green bosom yearned to hide—
Thou narrow haven from a world so wide,
Thou cosy shelter from a world so cold!
Upon a low gray hill there stands a church:
They say it was there that they christened me.
There, too, my mother sleeps; there I alone
Would pray — pray and forget this fruitless search.
Land of my fathers! May’st thou also be
The land my children shall be proud to own.
Armando Menezes (Goa)
2017-06-25
Teacht le Chéile
Bhí nós aisteach ag m’uncail daoine a thabhairt le chéile.
Thógfadh sé cúigear is fiche mura miste leat ar turas.
Abair: Aintín Perpetual a raibh a hucht gearrtha,
d’ardaíodh sí a t-léine i gcónaí chun an scéal a insint dúinn,
Avo a sheasadh agus a dhéanadh a mhún ar nós sioráif,
Milton, col ceathar, ag cur síos ar threabhsar daoine is brístíní,
Uncail Kaitaan a scar óna bhean sular chaill sé a radharc
agus cathrú air ar bhreathnú siar dó,
nó Aintín Bertha a raibh an oiread sin grá aici dá fear
go mba bhreá leo cithfholcthaí picnice dá gcolainn liobarnach tar éis 40 bliain
(an lánúin a fholcann le chéile...),
Aintín Nysa a staon ó bhia le bheith seang is a d’éirigh feosaí
mar nach ionann a bheith aon kg níos éadroime agus a bheith níos óige,
agus Aintín Alice a bhí colscartha nuair a bhain teir lena leithéid.
Uncail Wilfred a raibh nath cainte aige do gach ócáid
sa Choncáinis liriciúil
rud a d’imeallódh a chuid naimhde
faoi mar a imeallaíodh eisean toisc é a bheith beo bocht.
M’athairse ag cúlú leis i gcónaí ó rothaíocht
na bpáistí,
agus ó chiorcal na beatha is rothaí móra an tsaoil.
Bheadh cúpla uncail spártha suite i gcónaí ar chathaoireacha plaisteacha
leis na tiománaithe is na garraíodóirí
agus buidéil alcóil á n-oscailt go sollúnta acu.
Bheadh piollaí torthúlachta ag Aintín Cassandra
clocha míle páistí eile aici á gcomhaireamh
gaois loiteoige na dea-thuismitheoireachta á cleachtadh aici.
Aintín Matilda ar fithis le curaí, sorpotel,
is gríscíní a friochadh i seimilín is ola shaor lus na gréine.
Fuair daoine an-bhlas ar a cuid ofrálacha dea-mhéine
ach níor thugadar riamh cuireadh chun cóisire di.
Agus maidir leis na searbhóntaí!
Cothrom na féinne le plátaí dinnéir
a gcloigeann lan de mhíolta,
bríste gairid orthu, cíochbheart lasmuigh den t-léine.
Toitíní garbha á gcaitheamh acu, ag crochadh thart
ar chol ceathracha na gceathrún griandaite cruicéid,
ag scigireacht ar chol ceathrair Milton gur ainteagmhaíodh leo
is cuireadh abhaile iad.
M’aintín – bean m’uncail – bheadh spéis aici
i ngach anraith agus an t-oideas,
ba chuma cén tigh nó óstán ina rabhamar.
Ní éalódh aon ní uaithi
fiu agus nóibhéine laethúil ar siúl, clog an aingil nó an paidrín:
an ceangal idir Martha agus Rosie, aon chineál amháin iad,
an obair fhíolagráin ar bhráisléid óir Avo,
an tuarastal a thuill Uncail Jimmy,
na marcanna a thug Edith abhaile.
Ghiorraíodh m’uncail an bóthar
le jócanna luchanna eaglaise ar thraenacha go Goa
agus sos againn ag Miraj.
Chliceáladh sé pictiúir d’Eas Dudhsagar
leis an panache céanna sin
a mbuaileadh Uncail Fred agus Tony an cac as a a gcéile mná
agus d’fhuaigh Aintí Emma an taobh amuigh
de phóca a céile siúd
ionas nach dtabharfadh sé iasacht d’éinne níos mó.
Aon uair a mbíodh Edith ar bharr an ranga
bhí sé ina raic eadrainn – na páistí eile.
Nuair a fuair sí jab agus tuarastal ard,
bhí m’aintín ag lorg náideanna i ngach éinne
ar nós comhábhar in anraith.
Marcanna arda ná airgead ní raibh againne.
Íochtaráin ab ea sinn, pátrúin na bochtaineachta.
Níor linne riamh an lá
lascadh ár n-aintín sinn lena stánadh gormshúileach
i seomra lán de chomhluadar.
Not less than 25 he would take on an outing.
Like: Aunty Perpetual with her breast cut
who would lift her t-shirt every time to show us her story,
Avo who would stand and take a piss like a giraffe,
Cousin Milton who would talk about everyone’s pants and panties,
Uncle Kaitaan who divorced his wife just before he turned blind
and regretted it in hindsight,
or Aunt Bertha who loved her husband so much
they still bathed under picnic showers and sagging flesh of 40 years
(a couple that bathes together…),
Aunt Nysa who starved to look thin and ended up haggard
because one kg less is not a year younger,
and Aunt Alice who was divorced when that was still a stigma.
Uncle Wilfred had one phrase for every occasion
in lyrical Konkani
aimed to marginalize his opponents
who had marginalized him because of his poverty.
My father would step further and further away
from the kids cycling,
as he would from the circle of life and everyone’s life cycles.
A few spare uncles would always sit on plastic chairs
with the chauffeurs and gardeners
inaugurating alcohol bottles.
Aunt Cassandra would be on a fertility pill
counting milestones of other’s children and
practising her lotus-like parenting wisdom.
Matilda aunt orbited around with curries, sorpotel,
and cutlets fried in rava and cheap sunflower oil.
People relished her friendship-offerings
but never invited her for their parties.
And the servants!
Equal of equals on the dinner plates
with their heads full of lice,
they wore shorts, and their bras outside their t-shirts.
They smoked beedis, hovered around the male cousins
with bronzed cricket thighs,
and giggled at cousin Milton until they were molested,
and shunted home.
My aunty – Uncle’s wife - would be interested
in every soup and its recipe,
never mind which house or hotel we were in.
Nothing escaped her sight
even in daily novenas, angelus, or rosaries:
the peas-in-the pulav bond between Martha and Rosie,
the filigreed work on Avo’s gold bangles,
the salary Jimmy uncle earned,
the marks Edith brought home.
My uncle would cut long journeys short
with church mouse jokes on trains to Goa
with break journeys at Miraj.
He would click pictures of Dudh-sagar
with as much panache
as Uncles Fred and Tony beat up their wives
and Aunty Emma stitched her husband’s pocket
from the opening outside
so he wouldn’t lend any more money.
Every time Edith topped her class
there would be mayhem for all of us - the other children.
When she got a job with a heavy pay packet,
my aunt searched for zeros in every person,
like ingredients in a soup.
We had neither high marks nor the money.
We were the pariahs, patrons of penury.
The day never belonged to us
as our aunt whipped us with her blue-eyed gaze
in this room full of people.
Thógfadh sé cúigear is fiche mura miste leat ar turas.
Abair: Aintín Perpetual a raibh a hucht gearrtha,
d’ardaíodh sí a t-léine i gcónaí chun an scéal a insint dúinn,
Avo a sheasadh agus a dhéanadh a mhún ar nós sioráif,
Milton, col ceathar, ag cur síos ar threabhsar daoine is brístíní,
Uncail Kaitaan a scar óna bhean sular chaill sé a radharc
agus cathrú air ar bhreathnú siar dó,
nó Aintín Bertha a raibh an oiread sin grá aici dá fear
go mba bhreá leo cithfholcthaí picnice dá gcolainn liobarnach tar éis 40 bliain
(an lánúin a fholcann le chéile...),
Aintín Nysa a staon ó bhia le bheith seang is a d’éirigh feosaí
mar nach ionann a bheith aon kg níos éadroime agus a bheith níos óige,
agus Aintín Alice a bhí colscartha nuair a bhain teir lena leithéid.
Uncail Wilfred a raibh nath cainte aige do gach ócáid
sa Choncáinis liriciúil
rud a d’imeallódh a chuid naimhde
faoi mar a imeallaíodh eisean toisc é a bheith beo bocht.
M’athairse ag cúlú leis i gcónaí ó rothaíocht
na bpáistí,
agus ó chiorcal na beatha is rothaí móra an tsaoil.
Bheadh cúpla uncail spártha suite i gcónaí ar chathaoireacha plaisteacha
leis na tiománaithe is na garraíodóirí
agus buidéil alcóil á n-oscailt go sollúnta acu.
Bheadh piollaí torthúlachta ag Aintín Cassandra
clocha míle páistí eile aici á gcomhaireamh
gaois loiteoige na dea-thuismitheoireachta á cleachtadh aici.
Aintín Matilda ar fithis le curaí, sorpotel,
is gríscíní a friochadh i seimilín is ola shaor lus na gréine.
Fuair daoine an-bhlas ar a cuid ofrálacha dea-mhéine
ach níor thugadar riamh cuireadh chun cóisire di.
Agus maidir leis na searbhóntaí!
Cothrom na féinne le plátaí dinnéir
a gcloigeann lan de mhíolta,
bríste gairid orthu, cíochbheart lasmuigh den t-léine.
Toitíní garbha á gcaitheamh acu, ag crochadh thart
ar chol ceathracha na gceathrún griandaite cruicéid,
ag scigireacht ar chol ceathrair Milton gur ainteagmhaíodh leo
is cuireadh abhaile iad.
M’aintín – bean m’uncail – bheadh spéis aici
i ngach anraith agus an t-oideas,
ba chuma cén tigh nó óstán ina rabhamar.
Ní éalódh aon ní uaithi
fiu agus nóibhéine laethúil ar siúl, clog an aingil nó an paidrín:
an ceangal idir Martha agus Rosie, aon chineál amháin iad,
an obair fhíolagráin ar bhráisléid óir Avo,
an tuarastal a thuill Uncail Jimmy,
na marcanna a thug Edith abhaile.
Ghiorraíodh m’uncail an bóthar
le jócanna luchanna eaglaise ar thraenacha go Goa
agus sos againn ag Miraj.
Chliceáladh sé pictiúir d’Eas Dudhsagar
leis an panache céanna sin
a mbuaileadh Uncail Fred agus Tony an cac as a a gcéile mná
agus d’fhuaigh Aintí Emma an taobh amuigh
de phóca a céile siúd
ionas nach dtabharfadh sé iasacht d’éinne níos mó.
Aon uair a mbíodh Edith ar bharr an ranga
bhí sé ina raic eadrainn – na páistí eile.
Nuair a fuair sí jab agus tuarastal ard,
bhí m’aintín ag lorg náideanna i ngach éinne
ar nós comhábhar in anraith.
Marcanna arda ná airgead ní raibh againne.
Íochtaráin ab ea sinn, pátrúin na bochtaineachta.
Níor linne riamh an lá
lascadh ár n-aintín sinn lena stánadh gormshúileach
i seomra lán de chomhluadar.
Rochelle Potkar (Goa)
Gathering
My uncle had a strange habit of gathering people.Not less than 25 he would take on an outing.
Like: Aunty Perpetual with her breast cut
who would lift her t-shirt every time to show us her story,
Avo who would stand and take a piss like a giraffe,
Cousin Milton who would talk about everyone’s pants and panties,
Uncle Kaitaan who divorced his wife just before he turned blind
and regretted it in hindsight,
or Aunt Bertha who loved her husband so much
they still bathed under picnic showers and sagging flesh of 40 years
(a couple that bathes together…),
Aunt Nysa who starved to look thin and ended up haggard
because one kg less is not a year younger,
and Aunt Alice who was divorced when that was still a stigma.
Uncle Wilfred had one phrase for every occasion
in lyrical Konkani
aimed to marginalize his opponents
who had marginalized him because of his poverty.
My father would step further and further away
from the kids cycling,
as he would from the circle of life and everyone’s life cycles.
A few spare uncles would always sit on plastic chairs
with the chauffeurs and gardeners
inaugurating alcohol bottles.
Aunt Cassandra would be on a fertility pill
counting milestones of other’s children and
practising her lotus-like parenting wisdom.
Matilda aunt orbited around with curries, sorpotel,
and cutlets fried in rava and cheap sunflower oil.
People relished her friendship-offerings
but never invited her for their parties.
And the servants!
Equal of equals on the dinner plates
with their heads full of lice,
they wore shorts, and their bras outside their t-shirts.
They smoked beedis, hovered around the male cousins
with bronzed cricket thighs,
and giggled at cousin Milton until they were molested,
and shunted home.
My aunty – Uncle’s wife - would be interested
in every soup and its recipe,
never mind which house or hotel we were in.
Nothing escaped her sight
even in daily novenas, angelus, or rosaries:
the peas-in-the pulav bond between Martha and Rosie,
the filigreed work on Avo’s gold bangles,
the salary Jimmy uncle earned,
the marks Edith brought home.
My uncle would cut long journeys short
with church mouse jokes on trains to Goa
with break journeys at Miraj.
He would click pictures of Dudh-sagar
with as much panache
as Uncles Fred and Tony beat up their wives
and Aunty Emma stitched her husband’s pocket
from the opening outside
so he wouldn’t lend any more money.
Every time Edith topped her class
there would be mayhem for all of us - the other children.
When she got a job with a heavy pay packet,
my aunt searched for zeros in every person,
like ingredients in a soup.
We had neither high marks nor the money.
We were the pariahs, patrons of penury.
The day never belonged to us
as our aunt whipped us with her blue-eyed gaze
in this room full of people.
Rochelle Potkar (Goa)
Abonnieren
Posts (Atom)