2021-12-08

Haiku :John McDonald

shooglie on'r bike
she disnae ken yit
she's on'r ain

guagach ar an rothar
níl fhios aici fós
gur léi féin atá sí

the suicide tree  -
it's brainch
hailt

crann an fhéinmharaithe -
cneasaíodh
an ghéag

furst Yule whigmaleeries  -
rodden
          berries

na chéad áilleagáin Nollag
caora
         caorthainn

dawn chorus  -
the yatter
o the bucket men

cór na camhaoire -
comhrá
na bhfear bruscair

hameless  -
doverin aneath the heidline:
IS THERE LIFE ON MARS?

duine gan dídean
ina chodladh faoin gceannlíne:
AN BHFUIL BEATHA AR MHARS?

lockdoon  -
the day a butterie
gaed by 

dianghlasáil -
ghabh féileacán thar bráid
inniu

frae the fitbaw perk
the ref's fussle  -
a bleckie repones

ón bpáirc peile
feadóg an réiteora
freagraíonn lon





2021-12-07

Cá bhfuil an Eoraip agus ceisteanna móra eile.

Cá bhfuil an Eoraip? Tá an Eoraip an-fhairsing agus an-ilghnéitheach. Cén teagmháil atá againn léi nó cén teagmháil a bhí againn léi i gcaitheamh na gcianta?

Dá ndéarfadh scríbhneoir Gaeilge go raibh lé aige leis an Eoraip, nó go samhlaíonn sé é féin mar Eorpach, bheadh orm fiafraí de, ‘Cén chuid den Eoraip – tuaisceart, oirthear, lár, nó deisceart na hEorpa? An t-iarthar? An t-imeall? Cé hiad na scríbhneoirí Eorpacha a chuaigh i bhfeidhm ort? An sa bhunteanga, nó sa Bhéarla, nó sa Ghaeilge a léigh tú an saothar sin? Ar chuala tú trácht ar Líonra Litríochta na hEorpa/ European Literature Network?

Cén fáth, dar leat, nach bhfuil guth na Gaeilge go láidir sa Líonra sin? An mbraitheann tú mar scríbhneoir Gaeilge go bhfuil eagrais ar nós PEN Éireann, Cultúr Éireann agus Litríocht Éireann, ag cur litríocht na Gaeilge chun cinn san Eoraip? An cara leis an nGaeilge é an 'Trinity Centre for Literary and Cultural Translation'?

Tá níos mó ceisteanna agamsa ná freagraí ach ní gá dhuit a bheith i d’Einstein ná i do Harry Statal chun tuairim a bheith agat cad iad na freagraí a bheadh agamsa ar chuid de na ceisteanna sin. Maidir leis an gceist, ‘An sa Ghaeilge a léigh tú an bunsaothar Eorpach sin?’ Is iontach an méid de litríocht na hEorpa a bhfuil fáil uirthi sa Ghaeilge. (Roimh m’amsa a deineadh formhór na n-aistriúchán sin). Ceist eile, mar sin, ar an scríbhneoir Gaeilge: an bhfuil tú cláraithe le Aistriú Litríochta

Ceist eile fós: cad faoi léann na hÉireann san Eoraip agus ionad na litríochta Gaeilge sa chóras sin, is é sin le rá an European Federation of Associations and Centres of Irish Studies – EFACIS. An spéis le EFACIS scríbhneoirí na Gaeilge? An spéis le scríbhneoirí na Gaeilge EFACIS?

Nuair a d’iarr EFACIS ormsa rud éigin a scríobh dóibh le haghaidh Kaleidoscope 2, chuireas haiku ar fáil sá dá theanga, haiku a bhí ag freagairt do ghrianghraif le Roman Vishniac, duine a bhí ina fhinné ar an bhfríth-Sheimíteachas san Eoraip agus na Naitsithe ag teacht chun cinn.

Is é Auschwitz bunchloch an Aontais Eorpaigh, de réir an úrscéil An Phríomhchathair/ Die Hauptstadt le Robert Menasse, súil ghéar á caitheamh aige ann ar an maorlathas buile sa Bhruiséil.

An bhfuil aistriúchán Gaeilge den úrscéal sin coimisiúnaithe ag foilsitheoir Gaeilge? Dá mbeimis inár nEorpaigh – rud nach bhfuil, i mo thuairimse – bheadh scéim ann chun aistritheoirí a fhostú go lánaimseartha chun litríocht chomhaimseartha na hEorpa a chur ar fáil i nGaeilge. Is cinnte go léifinnse cuid de na leabhair sin. Nílim chun cáipéisí na maorlathach a léamh! Níl aithne agam ar éinne a bhfuil fonn air na cáipéisí sin a léamh. 

2021-12-06

Mandela

Artwork: Peter Max
bogha ceatha
a foirmíodh as deora . . .
deora ag glioscarnach
a rainbow
fashioned from tears . . .
glistening tears
a watergaw
wrocht frae tears . . .
skimmerin tears

Leagan Béarla na hAlban: John McDonald
虹かかる
涙から生る
光る涙

Leagan Seapáinise: mariko sumikura

2021-12-05

George Henry

crainn . . .
ag cabhrú le daoine
bheith ar nós an bhúda
trees . . .
helping people
to become buddha-like
treen . . .
aidin fowk
tae cum buddha-lik

Leagan Béarla na hAlban: John McDonald
木たるもの
悟入求むる
衆を救いて

Leagan Seapáinise: mariko sumikura

2021-12-04

Carl Bloch

níl nóta fágtha
sheinneas iad go léir, a shearc
níl puth fágtha ionam
        sea, cad a dhéanfad anois?
        teacht ar scála nua, ab ea
there are no notes left
i’ve played them all, Belovèd
i have no breath left
        what to do now? i don’t know
        i must invent a new scale

2021-12-03

Smaoineamh an Lae / Thought for Today

 An bhfuil airm uainn chun cogaí a throid? Nó an bhfuil cogaí uainn chun margaí a chruthú d'airm? 

- Arundhati Roy, údar (r. 24 Samhain, 1961)



Do we need weapons to fight wars? Or do we need wars to create markets for weapons? 

-Arundhati Roy, author (b. 24 Nov 1961)

2021-12-02

Baiseō

Baiseō

Mise Baiseō
díoltóir tae sencha
is cuma liom má íocann tú
as an tae nó mura n-íocann
is é an dá mhar a chéile é.
Bí id' chaipitlí
nó bí frithchaipitlíoch
sé do ghnó féin é -
bain taitneamh as an tae:
Lá maith agat

Baiseō

I'm Baiseō
the tea-seller
you can pay for your tea
or not
it's all the same to me.
You can be a capitalist
or an anti-capitalist
that's your own business
enjoy your sencha tea:
Have a nice day.
Eίμαι ο Μπαϊσέο
ο πωλητής τσαγιού
μπορείς να πληρώσεις για το τσάι σου
ή να μην
το ίδιο μου κάνει
Μπορείς να είσαι ένας καπιταλιστής
η ένας αντικαπιταλιστής
αυτό είναι δική σου δουλειά -
απόλαυσε το πράσινο τσάι σου:
Καλή σου μέρα

Sarah Thilykou a dhein an leagan Gréigise