2018-06-20

Conas mar sin nach bhfuil éadóchas orainn?

Conas mar sin nach bhfuil éadóchas orainn?


Fealladh orainn, tá gach aon ní creachta díolta,
scríobann eite dhubh an bháis an t-aer,
creimeann an ainnise go cnámh.
Conas mar sin nach bhfuil éadóchas orainn?

Ó na coillte máguaird isló
séideann silíní an samhradh isteach faoin mbaile;
na spéartha móra glé istoíche
ag glioscarnach le réaltbhuíonta nua.

Tagann an ní míorúilteach an-ghar
do na tithe bréana scriosta -
rud nach eol do neach ar bith,
ach atá fiáin inár n-ucht leis na cianta.

Why then do we not despair?

Everything is plundered, betrayed, sold,
Death's great black wing scrapes the air,
Misery gnaws to the bone.
Why then do we not despair?

By day, from the surrounding woods,
cherries blow summer into town;
at night the deep transparent skies
glitter with new galaxies.

And the miraculous comes so close
to the ruined, dirty houses --
something not known to anyone at all,
but wild in our breast for centuries.

Anna Akhmatova
(Poems of Akhmatova, in eagar agus aistrithe ag Stanley Kunitz i gcomhar le Max Hayward)

2018-06-16

Dorn haiku le John McDonald

maitin granfaither –
the wye
he yince maitit me
daideo á bheathú –
mar a bheathaigh sé mise
tráth
an lá tar éis na sochraide –
éiníní thart ar an mbeathaitheoir
folamh
day efter the yirdin –
burds roon
the tuim brod
lichtin caunles –
she cannae mynd
whae fir
coinnle á lasadh aici –
ní cuimhin léi
cé dó
craws
sin on thayr backs:
a threitenin skimmer
préacháin
an ghrian ar a ndroim:
loinnir bhagrach
móibíl don leanbh
a dheineadar féin:
téad is cannaí beorach
thayr bairn's
hame-wrocht mobile:
streeng'n yill cans
a troot lowpin
a ploom fawin
...day o wunners!
breac ag léim
pluma ag titim
...lá míorúiltí!

2018-06-15

Cúpla haiku Zen

an chéad chith fuar...
an moncaí fiú
theastódh cóta beag tuí uaidh

Bashō

scríobh, scrios, athscríobh,
scrios arís, is ansin
bláthaíonn poipín

Hokushi

sneachta an lae inné
a thit mar bhlátha silíní -
uisce arís

Gozan

Áit cónaithe Issa
fiú in Kyoto
nuair a chloisim scairt na cuaiche...
santaím Kyoto

Issa

an préachán bailithe leis
luascann crann lom ...
fuineadh gréine

Natsume Soseki

2018-06-14

Billy Antonio

dúnaim mo shúile
chun teacht air
ceol an chriogair

Billy Antonio

2018-06-13

A. Thiagarajan

traein tráthnóna . . .
bosca lóin folamh
ar an suíochán fuinneoige

tráthnóna fuar  . . .
athraím an taechupán
go dtí an leiceann eile


A. Thiagarajan
Dáta breithe: Lúnasa 14 1949, An India

2018-06-12

Adjei Agyei-Baah

gealach lán
fear bréige ag breathnú
ar a scáil féin

Adjei Agyei-Baah

2018-06-11

Ljubica Vukov Davcik

báisteach gan stad . . .
sleamhnaíonn drúchtín
den dos cabáiste

Ljubica Vukov Davcik

2018-06-10

An Fuiseoigín le Piaras Béaslaí, traschruthaithe i mBéarla ag Gabriel

Little Lark

Sweet your voice, voice so sweet
Druid petite of perfect song
Thronging all the air around
With ecstasy of sound

Glad your heart, heart so glad
Wizard-guardian of the sun
Always rising from the ground
Prizing all the joy that's found

Great your sport, your sport great,
Little thought have you of death,
Avoiding men – you do well
Not to visit this grey cell

Alas today, today alas
I cannot be with you in flight
I cannot soar above the gate
Of Lewes Prison – such my fate.
 

[May, 1917]


An Fuiseoigín.

Binn do ghlór ón binn do ghlór,
A dhraoi bhig is deise ceol,
Thuas san aer ag spreagadh poirt,
Le racht suilt le mire mór.

Ard do mhian ón ard do mhian,
A ghruagaigh lér gean an ghrian,
Ag síor-eitilt suas ón úir
Le barr dúil sa lonradh i gcian.

Mór do ghreann ón mór do ghreann,
Ar an mbás is beag do bheann,
Beag do spéis i gcúrsaí fear,
Ní cás leat mé tréith i gceall.

Uch mo léir ón uch mo léir,
Gan mise thuas taobh leat, a éin,
I bhfad ó ghéibhinn na nglas,
Saor gan cheas go hard sa spéir.

Piaras Béaslaí.

(Agus é ag obair i ngort i bpríosún Lewes, Bealtaine, 1917.)


Thall i Learpholl a rugadh an Béaslaíoch ar an 15 Feabhra, 1881, faoin ainm Percy Frederick Beazley, agus cailleadh i mBÁC é ar an 22 Meitheamh, 1965.

Ball den IRB ab ea é a throid in Ard-Oifig an Phoist. Eagarthóir, scríbhneoir, file, aistritheoir, drámadóir agus beathaisnéisí ab ea é – chomh maith le bheith ina Theachta Dála. I measc a chuid aistriúchán tá nóibhille clasaiceach Peter Schlemihls wundersame Geschichte (1813) de chuid Adelbert von Chamisso. Dhiúltaigh An Gúm dó ach d'fhoilsigh Muintir na Leabhar Gaeidhlge é.

Má bhí a stíl scríbhneoireachta féin pas beag seanfhaiseanta, bhí dearcadh forásach aige i leith na litríochta:

‘I believe that the future of Irish literature depends upon the generation now in the cradle or yet unborn. Produce a healthy, vigorous, Irish-speaking life, in contact with modern thought, and our literature may be trusted to look after itself.’


2018-06-09

Haiku le Issa ón mbliain 1824

Sa bhliain 1824 
  • rugadh an t-úrscéalaí Angla-Éireannach Julia Kavanagh
    Rugadh Wilkie Collins, úrscéalaí Sasanach
    Rugadh Bedřich Smetana, cumadóir Seiceach
    Rugadh an file Angla-Éireannach William Allingham
    Rugadh Eugène Boudin, péintéir Francach
    Rugadh Anton Bruckner, cumadóir Ostarach
    Rugadh James Stephens, Fínín
    Rugadh John O’Hart, ginealeolaí, a dúirt 
'I well remember having, in my boyhood, asked my mother why, as she understood the English language, she would not speak it. Her reply to me, interpreted, was: “ My child, I hate the English for the cruelties they inflicted on our people, since first they came to Ireland; my heart can therefore never warm to the language of the Sassenachs” '
  • Cailleadh an Tiarna Byron, file Sasanach
  • Cailleadh Charles Maturin, scríbhneoir Angla-Éireannach
  •  Agus sa bhliain 1824, chum Issa an haiku seo:

an teampall sléibhe
folamh ba dhóigh leat  . . .
crainn samhraidh



.山寺は留主の体也夏木立

yamadera wa rusu no tei nari natsu kodachi

2018-06-08

FEITHEAMH

WAITING


Like drought, for rain;
Like a famished one, for a morsel of food;
Like one drowning, for a rescuer;
Like one dying, for rebirth . . .
I am waiting for you.

FEITHEAMH


Triomach ag feitheamh le báisteach;
Ocrachán, le ruainne bia;
Duine á bhá, le fear a tharrthála;
duine ag fail bháis, leis an athbhreith:
mé ag feitheamh leat


H. S. SHIVA PRAKASH, INDIA

English translation in cooperation with the author by Stanley H. Barkan

From: “Like Earth to Stars”, (Poems 2008–2014)

2018-06-07

Graifítí an Lae

Níl stát ar bith dá dhaonlathaí é - an phoblacht is deirge amuigh fiú -in ann a bhfuil ag teastáil ón bpobal a thabhairt dóibh, is é sin a gcúrsaí féin á n-eagrú agus á riaradh acu féin gan bhac, ón mbonn aníos, gan aon chur isteach ná foréigean ón mbarr, mar níl i stát ar bith, an Pobalstát mar dhea a cheap an tUasal Marx san áireamh, níl ann dáiríre ach meaisín a rialaíonn na sluaite ón mbarr, trí mhionlach  d'aicme bheag intleachtach postúil a shamhlaíonn go dtuigeann siad cad atá ag teastáil ón bpobal agus a bhfuil níos mó uathu ná mar atá ón bpobal féin.

Bakunin (Státachas)

2018-06-06

Briathra an Bhúda

Pahūtavitto puriso
sahirañño sabhojano,
eko bhuñjati sādūni --
taṃ parābhavato mukhaṃ.


Éist leis an mbun-Pháilis ag an nasc seo:

Maoin go leor a bheith agat
do dhóthain bia agus óir:
sult a bhaint as pléisiúir an tsaoil leat féin -
is é sin a dhéanfaidh do chabhóg

2018-06-03

Bharesh Bisheh

Bharesh Bisheh
scréach fhada
cailce...
dílleachtlann san Iaráic
long scream
of chalk ...
orphanage in Iraq

2018-06-02

Haiku le Issa ón mbliain 1792

  • Sa bhliain 1792 rugadh an cumadóir ceoldrámaí Gioachino Rossini
  • Rugadh Thomas Romney Robinson, réalteolaí Éireannach
  • Rugadh Frederick Marryat a scríobh Páistí na nua-fhoraoise.
  • Rugadh Shelley, file
  • Cailleadh Joshua Reynolds, péintéir
  • Cailleadh James Arthur O’Connor, péintéir
  • Scríobh Bardas Átha Cliath chuig Rí Seoirse III: 
“We feel ourselves peculiarly called upon to stand forward in the crisis to pray your majesty to preserve the Protestant Ascendancy in Ireland inviolate…”
  • Reáchtáladh Féile na gCruitirí i mBéal Feirste.
  • Rugadh Peadar Ó Gealacáin, scríobhaí
  • Cailleadh Philip Fitzgibbon faoina ndúradh:
”Mr Fitzgibbon was supposed to possess a more accurate and extensive knowledge of the Irish language than any other person living, and his latter years were employed in compiling an Irish Dictionary, which he has left completed except the letter S, and that he appears to have forgot . . .”

Agus sa bhliain 1792 chum Issa an haiku seo:

an chéad sioc –
nach breá an radharc é
sorn an bhacaigh

.初霜や乞食の竈も一ながめ

hatsu shimo ya kojiki no kudo mo hito nagame

2018-06-01

Mealbhacáin Ghlas-Stríocacha


Luíonn siad
i ngort faoi réaltaí.
Luíonn i ngort faoin mbáisteach.
Faoin ngrian.

Tá daoine áirithe
ar an gcuma sin leis -
mar a bheadh pictiúr
faoi cheilt laistiar de phictiúr eile.

Meáchan gan choinne
ina chomhartha aibíochta.

Green-Striped Melons


They lie
under stars in a field.
They lie under rain in a field.
Under sun.

Some people
are like this as well --
like a painting
hidden beneath another painting.

An unexpected weight
the sign of their ripeness.
 

~ Jane Hirshfield ~

(Alaska Quarterly, Fómhar & Geimhreadh, 2008)

2018-05-31

Cloigtheach an Turlaigh / Turlough Round Tower

Ron Rosenstock
d'fhéachfadh turasóir air
nó préachán óg...
cloigtheach an Turlaigh
a tourist might look at it
or a young crow...
round tower in Turlough

2018-05-30

Dúloch

Ron Rosenstock
sé é féin é
is gan éinne i láthair...
Dúloch
it's itself
when no one's there...
Doo Lough

2018-05-29

Jason Symes

Jason Symes
daigh naircisíochta
cuireann sé meill air féin...
sean-iógaí
twinge of narcissism
he curls his lip...
old yogi

πόνος του ναρκισσισμού
συσπά το χείλι . . .
αρχαίος γιόγκι

Leagan Gréigise: Sarah Thilykou

2018-05-28

Robert Duncan

Is mian liom filíocht a chumadh agus an bhrí a bheadh léi diamhair amach is amach, is é sin - an bhrí a bheadh léi ní mar sheoid istigh i mbosca, ach faoi mar atá an taobh istigh de bhosca mar chuid den bhosca sin.

Robert Duncan

2018-05-27

Moncaí


an chéad chith fuar  . . .
an moncaí fiú
theastódh cóta beag tuí uaidh
                            

Bashō


2018-05-25

Celestine Nudanu

Celestine Nudanu
margadh na feirme
boladh mealbhacáin
dom' leanúint abhaile

2018-05-24

Anatoly Kudryavitsky

Anatoly Kudryavitsky
tráthnóna séimh
guthanna na mbeitheanna
is na gcrann creathach

2018-05-23

Coill

cú-cú!
an croí ag tnúth
leis an nglaoch
cuckoo!
how the heart waits
for the call

2018-05-22

Talamh Bán/ Thallabawn

gobadáin an lae inné . . .
a neamhláithreacht
i ngach aon bhall
sandpipers of yesterday . . .
their absence
everywhere

2018-05-21

An lá a n-éireoidh na glúine

Vusi Mchunu
Umuhla wokuvuka kwezizukulwane
Lizoduma izulu ngokuba kungomuhla omkhulu
Kungomuhla lapho ezobuya amaGibhide
Ebuya nezigubhu ebuya nezazi ezizigidigidi!
Ebuya nabobnke abantwana bawo
Ngemuva kweminyakanyaka enkulungwane
Ngemuva kokuqubisa ezintabeni zamajiyankomo!

Vusi Mchunu (i Súlúis (Zulu))


An lá a n-éireoidh na glúine

Toirneach a fhógróidh an lá mór
Nuair a nochtfaidh na sean-Éigiptigh arís inár measc
Ag teacht arís lena gcuid drumaí, ag teacht le milliún saoi!
Seo chugainn í agus clann a clainne sa mhórshiúl
An Éigipt a sheachain sinn leis na mílte bliain
Rúin na sléibhte á nochtadh aici, mistéir na dtáinte gan tuairisc!

2018-05-20

Bol - Speak - Labhair - Habla

Speak!

Speak! Your words are free.
Speak! Your tongue is still your own.
Your body is yours, strong and straight.
Speak! Your life is still your own.
Look! In the forge's flames,
how your steel glows red.
See how the locked doors have opened
and every chain breaks.
Speak! The time left to you is enough.
Before body and tongue give out.
Speak! For truth still survives
Speak! Say what is in your heart! 

Faiz Ahmad Faiz (1911 - 1984)
English version by Ivan M. Granger

Labhair! 

Labhair! Is saor iad do chuid briathra.
Labhair! Is leat féin do theanga i gcónaí.
Is leat do cholainn fhada chaol.
Labhair! Leat féin go fóill do bheatha.

Féach! I lasracha na ceárta
Is dearg a lonraíonn an cruach.
Féach mar osclaíodh na doirse a bhí dúnta
Is mar briseadh na slabhraí go léir.

Labhair! Is leor an t-am a fágadh duit
Sula dteipfidh ar an gcolainn is ar an teanga.
Labhair! Mar is ann don fhírinne i gcónaí
Labhair is nocht a bhfuil go domhain istigh id' chroí!

¡Habla!

¡Habla! Tus palabras son libres
¡Habla! Tu lengua sigue siendo tuya.
Tu cuerpo es tuyo, fuerte y recto.
¡Habla! Tu vida sigue siendo tuya.
¡Mira! En las llamas de la fragua,
cómo tu acero se torna rojo.
Mira cómo se abren las puertas cerradas.
y cada cadena se rompe.
¡Habla! El tiempo que te queda es suficiente.
Antes de que el cuerpo y la lengua se rindan.
¡Habla! Porque la verdad todavía sobrevive
¡Habla! ¡Di lo que está en tu corazón!

    Leagan Spáinnise Patricia Jiménez  

2018-05-19

Suantraí Iroquoi: Ani couni chaouani


Ani couni chaouani
Ani couni chaouani
Awawa bikana caïna
Awawa bikana caïna
E aouni bissini
E aouni bissini

Nuair a thiteann Tráthnóna


Nuair a thiteann Tráthnóna
Nuair a thiteann Tráthnóna
Téann  Fear Leighis ’dtí an Fhoraois
Téann  Fear Leighis ’dtí an Fhoraois
Ar an Talamh leagann sé lámh
Ar an Talamh leagann sé lámh

2018-05-18

Radostina A. Angelova

Radostina A. Angelova

báisteach mhín
nach beag bídeach iad
lámha an linbh

2018-05-17

Dubravko Ivančan

Dubravko Ivančan
1931 - 1982


an saol fán dtuath . . .
cuairt á tabhairt ar chomharsa
cúpla uair sa lá

2018-05-16

Duilleoga

Ron Rosenstock
duilleoga...
na seacht dteangacha
acu
leaves...
speaking
in tongues

2018-05-15

Ros Bairneach

Ron Rosenstock
folach bíog
an lá ar fad . . .
an solas i Ros Bairneach
hide-and-go-seek
all day long . . .
the light in Rossbarnagh

2018-05-14

Haiku le Issa ón mbliain 1819

  • Sa bhliain  1819, rugadh an scríbhneoir Sasanach, John Ruskin
  • Rugadh an Bhanríon Victoria faoinar leathadh impireacht léanmhar
  • Rugadh Walt Whitman, file Meiriceánach
  • Rugadh Gustave Courbet, péintéir Francach
  • Rugadh Gottfried Keller, scríbhneoir Eilvéiseach
  • Rugadh George Eliot, úrscéalaí Sasanach
  • Rugadh Theodor Fontane, scríbhneoir Gearmánach
  • Cailleadh an file Portaingéalach Francisco Manoel de Nascimento
  • Cailleadh an file Riocard Bairéad:
Is iomaí slí sin a bhíonn ag daoine
Ag cruinniú píosaí is ag déanamh stóir,
Is a laghad a chuimhníonn ar ghiorracht an tsaoil seo,
Is go mbeidh siad sínte faoi leac go fóill.
Más tiarna tíre, diúc nó rí thú,
Ní chuirfear pingin leat ag dul faoi fhód:
Mar sin, is dá bhrí sin, níl beart níos críonna
Ná bheith go síoraí ag cur preab san ól . . .
  • Agus sa bhliain 1819 chum Issa an haiku seo:
cogar uaimse –
éiríonn na pilibíní láithreach
san aer

2018-05-13

Aisling na Saoirse

aisling na saoirse . . .
an salann a thóg sé
fós ag glioscarnach
vision of freedom . . .
salt he took from the sea
still glistening

2018-05-12

FÓNTACHT NA FILÍOCHTA

Leabhar dátheangach (Fraincis-Béarla) é If the Symptoms Persist, dánta le Francis Combes aistrithe go Béarla ag Alan Dent agus foilsithe ag Smokestack Books: www.smokestack-books.co.uk.

Creideann Combes san fhilíocht, filíocht de shaghas áirithe, une poésie d’utilité publique. Is réabhlóideach an dearcadh é sin ar go leor slite. File réabhlóideach é Combes. Grianghraf de bhacach sráide a mhaisíonn clúdach an leabhair, fógra ag an mbacach á rá go bhfuil ocras air.

Cén fáth a bhfuil ocras air? Tá ocras agus tart ar Combes leis, ní gnáth-ocras é ach an cíocras sin a luann Mata (5.6), "Is méanar dóibh seo a bhfuil ocras agus tart chun na fíréantachta orthu, óir sásófar iad". Cén fáth a bhfuil ocras ar an mbacach? Cuimhním ar Dom Hélder Câmara a dúirt: “Nuair a thugaim bia do na bochtáin tugtar naomh orm. Nuair a deirim, ‘Cén fáth a bhfuil siad bocht?’ tugtar Cumannaí orm.”

Chláraigh Combes ina bhall d’Ógra na gCumannaithe sa bhliain 1968. Bhí sé óg go maith ag an am (rugadh é sa bhliain 1953). Tá a rian sin air, é dúthrachtach agus dílis i gcónaí dá fhís fhileata agus shóisialta araon.

Ní teagascóir tur é. Pléisiúr le roinnt é, dar leis, ról nó feidhm an dáin, faoi mar a roinnfeá bia agus deoch le do chairde – nó le bacach sráide:

Utilité de la poésie

Un jeune mendiant croisé dans le métro,
sur un bout de carton accroché à son cou
avait écrit ces mots:

“Comme la forêt en feu 
crie vers l’eau de la rivière
je m’adresse à vous:
Donnez-moi SVP
Quelque chose à manger.”

Et, semble-t-il,
des gens donnaient.
(Ce qui tendrait à démontrer
l’utilité dans nos sociétés
de la poésie)
 

Fóntacht na Filíochta

Bacach óg ar bhuaileas leis sa Mheitreo
bhí na focail seo scríofa ar phíosa cairtpháipéir aige
agus é crochta timpeall a mhuiníl:

“Mar a ghlaonn an fhoraois trí thine
ar uiscí na habhann
achainím oraibh:
Tugaigí greim le hithe dom
más é bhur dtoil é!

Agus táthar ag déanamh rud air
is cosúil.
(Rud a chuireann fóntas na filíochta
sa tsochaí in iúl dúinn
ba dhóigh leat).

 

2018-05-05

Auf einen Totenacker hat mich mein Weg...

File: Wilhelm Müller
Cumadóir: Franz Schubert
Istigh i lár na reil’ge a bhíos tar éis mo shiúil;
Anseo a bheidh mo lóistín, ar mé liom féin go ciúin.
Is sibhse, a bhláthfhleasca, a chuireann fáilte romham,
Treoraígí chun mo shuain mé, is cortha atáim mo leo.

Ach cogar i leith chugamsa, níl seomra le spáráil?
Ag titim as mo sheasamh is créachtach creachta atáim.
A fhir an tí gan tróca’re, ní mór dom dul ar fán?
Ar aghaidh mar sin, ar aghaidh liom, mo bhata i mo lámh!
Auf einen Totenacker hat mich mein Weg gebracht;
Allhier will ich einkehren, hab' ich bei mir gedacht.
Ihr grünen Totenkränze könnt wohl die Zeichen sein,
Die müde Wand'rer laden ins kühle Wirtshaus ein.

Sind denn in diesem Hause die Kammern all' besetzt?
Bin matt zum Niedersinken, und tödlich schwer verletzt.
O unbarmherz'ge Schenke, doch weisest du mich ab?
Nun weiter denn, nur weiter, mein treuer Wanderstab!

2018-05-04

Hélène Duc

chute de flocons
je coche tristement
les emails indésirables

calóga sneachta ina gceann
is ina gceann
scriosaim ríomhphoist nach bhfuil uaim

fonte de la neige
j'efface son dernier message
de mon répondeur


sneachta ag leá
scriosaim an scéal deireanach uaidh
ar an ngléas freagartha

2018-05-03

Emmanuel Jessie Kalusian

Emmanuel Jessie Kalusian
mangó aibí!
titeann scáil
den chrann

2018-05-02

Haiku le Issa ón mbliain 1821

Bheadh Issa corraithe dá dtitfeadh gealbhan óg as nead, abair; samhlaigh an atrua a bhraithfeadh sé dá bhfeicfeadh sé páiste tréigthe. Radharc coitianta ab ea é lena linn, faraor, agus insíonn Bashō roimhe faoina leithéid:

"I was walking along the Fuji River when I saw an abandoned child, barely two,   weeping pitifully. Had his parents been unable to endure this floating world which is as wave-tossed as these rapids, and so left him here to wait out a life brief as dew? He   seemed like a bush clover in autumn's wind that might scatter in the evening or wither in the morning. I tossed him some food from my sleeve and said in passing,

猿を聞く人捨子に秋の風いかに
saru o kiku hito sutego ni aki no kaze ika ni

those who listen for the monkeys:
what of this child
in the autumn wind?

(as Journal of Bleached Bones in a Field, David Barnhill a d’aistrigh ón tSeapáinis).


Samhlaíodh uaigneas is dobrón le héamh an mhoncaí agus tá an tróp sin an-choitianta i bhfilíocht na Sínise agus na Seapáinise. Tá sé i gceann de na dánta is deise liom féin, The River-Merchant’s Wife: A Letter, leagan Ezra Pound de dhán Sínise de chuid Li Bai (nó Li Po):

https://www.poetryfoundation.org/poems/47692/the-river-merchants-wife-a-letter-56d22853677f9

Ba sa bhliain 1821 a chum Issa haiku faoi leanbh tréigthe. Cad eile a bhí ag titim amach sa bhliain sin?

  • Rugadh Fyodor Dostoyevsky, scríbhneoir Rúiseach 
  • Rugadh Gustave Flaubert, scríbhneoir Francach 
  • Cailleadh John Keats, file Sasanach 
  • Rugadh Lady Wilde, nó Speranza, máthair an scríbhneora, bean a thuig nach Gorta Mór a tharla in Éirinn a linne ach cinedhíothú:

Weary men, what reap ye?—golden corn for the stranger.
What sow ye?— human corpses that wait for the avenger.
Fainting forms, hunger–stricken, what see you in the offing?
Stately ships to bear our food away, amid the stranger’s scoffing.
There’s a proud array of soldiers — what do they round your door?
They guard our masters’ granaries from the thin hands of the poor.
Pale mothers, wherefore weeping— would to God that we were dead;
Our children swoon before us, and we cannot give them bread.
  • Cailleadh Napoléon Bonaparte
  • Cailleadh William Neilson, saineolaí ar Ghaeilge Chontae an Dúin.
  • Rugadh John O’ Hanlon, file agus scoláire
  • Rugadh Thaddeus O’Mahony, scoláire
  • Rugadh John George Augustus Prim, ársaitheoir

Agus sa bhliain 1821 chum Issa an haiku seo:

tá sioc air –
a leithéid d’oíche
chun leanbh a thréigint

 .霜をくや此夜はたして子を捨る
shimo oku ya kono yo hatashite ko wo suteru

2018-05-01

Gabhaimis Molta Krishna

Lig do chré mo cholainne bheith measctha
le cré an domhain ar a siúlann mo chéadsearc.
Lig do lasracha mo cholainne bheith ina ngile
sa scáthán ina bhfuil a ghnúis.
Lig d'uisce mo cholainne bheith mar chuid  d'uisce
na linne loiteog ina snámhann sé.
Lig d'anáil mo cholainne bheith ina haer
a chuimlíonn a ghéaga traochta.
Lig dom bheith im' spéir agus ag gluaiseacht tríom
Shyama, néal-dubh, m'ansacht.

2018-04-30

Páipéar Leithris (Rann do Pháistí)

Páipéar leithris, páipéar bán
Deir daideo nach raibh fadó ach sean-nuachtán:

Shuigh tú sa leithreas is tú ag léamh
Faoi Hitler, Napoléon nó an Bhanríon Méabh.


 

2018-04-29

Rita Odeh (Nazarat, Iosrael)

Rita Odeh
cainteanna síochána...
an tríú glaoch
ón gcoileach

2018-04-28

Graifítí an Lae

Tá'n Ghaeilge ag éirí arís  i réim,
Tá meas ag téacht ar ar gcláinn;
Tá siad ag troid le buille béim;
Is gearr go mbéidh lucht Béarla gann

Colm de Bhailís

2018-04-25

Haiku le Issa ón mbliain 1810

Cad a bhí ag titim amach sa bhliain 1810?

  • Aithníodh, ní nach ionadh, go raibh Rí Seoirse na Breataine glan as a mheabhair.
  • Rugadh Frédéric Chopin, cumadóir
  • Rugadh Samuel Ferguson, file
  • Rugadh Robert Schumann, cumadóir
  • Rugadh an file Maurice Guérin
  • Rugadh an file Alfred de Musset
  • Cailleadh Joseph Cooper Walker, ársaitheoir faoina ndúirt R.A. Breatnach:
    ‘If Joseph Walker had done no more for Irish learning than thus indicate to his contemporaries that the living Irish language and its poetry were worthy of the attention of educated people, whatever the immaturity of his work as a whole, he would deserve to be remembered as a pioneer of Irish scholarship . . .’
  • Cailleadh an file Donncha Rua Mac Conmara:  
Níor chruinnigh mé ór ná stór ar aon chor
Ach an scilling a gheobhainn a ól go héasca
  • Rugadh Dennis Brasbie, an sagart Ciarraíoch a d’iompaigh ina Phrotastúnach; ní fios an raibh sé chomh mór as a mheabhair is a bhí an Rí Seoirse thuas ach cumadh dánta go leor ina thaobh,  ‘A Bhrasby, taoi ar buile!’ etc.
  • Rugadh Thomas Swanton, feirmeoir a raibh grá aige don teanga: 
The writer as a sincere friend to the peasantry says do not give up the easy, the congenial language of your race, transmit to your children what distinguishes you from all other people, and teach them not to despise anything that is peculiar to Ireland. Learn English by all means; it is the language of profit, it is the language of the law, it is the language of emigration; but do not for the sake of it lose the voice of the Celtic Tribes…’
  • Agus sa bhliain 1810, chum Issa an haiku seo:

an chéad bháisteach gheimhridh –
an domhan á bhá
in haiku

.初時雨俳諧流布の世也けり

hatsu shigure haikai rufu no yo nari keri

2018-04-20

Cill Iníon Léinín/ Killiney

Jason Symes
Cill Iníon Léinín
iascaire ag súil le ceann mór...
néalta taistil
Killiney
a fisherman waits for the big one...
passing clouds

2018-04-19

Haiku - McClintock





éanbhreathnú
nuair is lom iad na crainn
sa gheimhreadh

2018-04-18

Haiku - McClintock

nach uaigneach é
tintreach chiúin
ar an bhféarmhá

2018-04-17

2018-04-16

Graifítí an Lae - Bob Marley

B’fhearr bás a fháil ag troid ar son na saoirse ná a bheith i do chime ar feadh do shaoil.

Bob Marley

2018-04-15

DYLAN - NO TIME TO THINK/ LE hAGHAIDH SMAOINTE NÍL AM

LE hAGHAIDH SMAOINTE NÍL AM

Sa bhás, tá an bheatha an bhean is an leanbh
Ag suansiúl ‘n aghaidh balla ’d bhrionglóid
Id’ shaighdiúir na trócaire, do mhallacht is fuar
“Mura bhfuil sé le trust, slán go deo.”

Uaigneas, cineáltas, an uasaicme, clú, fuilibiliú,
Troid na corónach is taisteal go brónach
Ag imeacht is tú gan cháil
Le haghaidh smaointe níl am.

Sa Chathair Fheidearálach sea do léiríodh duit tláithe
Go rúnda, le haghaidh pinginí
Is geal leat an ceannaire ach ní maith leat an leatrom
Agus braitheann tú lán d’imní.

Cuimhní, sceitimíní, easpa dlí, is easpa croí
Bheith díolta ag póg is an oíche go hóg
Sa ghleanntán úd is an lúb ar lár
Le haghaidh smaointe níl am.

Breithiúna cráite, i mbansagart a bheith sáite,
N’fhaca tú riamh a leithéid
Buaileadh gach bob orm trí shúile atá turcaidghorm
Tá mé dulta i léig.

Bábóigín,
braon poitín, an dúbailteacht, an uaigh ghlas,
Mearcair i gceannas, an chinniúint dod’ leanacht
Nós na plá, agus caochadh súl cam
Le haghaidh smaointe níl am.

Do thréig do choinsias thú, tíoránach a lig síos thú
Áit a luíonn an leon leis an uan
Bheadh an fealltóir sin íoctha, is marbh ’n dhiaidh sin
Ach sin mar atáimse monuar.

Tír na nÓg, íobairt fós, an bhásmhaireacht, an cás mar tá,
Ach is gasta é an draíodóir is a chleasa
Is íogaire ná fuil, ná dúch i do pheann
Le haghaidh smaointe níl am.


Éad agus fearg, a chlaíomh atá dearg
Beidh sé sásta má tá tú faoi bhrú,
Gealta ’na choinne, is tusa an duine
A cheansóidh é trí bheith ciúin.

Liberté, égalité, an umhlaíocht chaoin, an tsimplíocht íon
Féach tríd an scáthán ar na súile ag stánadh
Agus ólann tú braon beag go fann
Le haghaidh smaointe níl am.

Taoisigh an dóláis is ríonacha sóláis
A gcloigeann á n-ofráil ar ghuí
 Níl teacht agat ar shlánú, tá do shaolsa á bhánú
 Ins gach áit, gach aon uair, i ngach slí.

Mearcair, sea, gravité, an uaisleacht, sea, an umhlaíocht, sea,
Ní féidir í choinneáil, tá tú cóngarach don imeall
Is ní fada go seasfaidh tú ann
Le haghaidh smaointe níl am

Tá deireadh le vanité, is do shlánchiall sa chré
Droim láimhe anois le pléisiúr
Géilleann leannáin duit, ach níl siad sách láidir
Ní heol dóibh an ann duitse fiú.

An sóisialaí, an hiopnóisí, an rapparee, an t-ábharaí,
Dlíthe sea mhuise, chun gialla a bhriseadh
Agus clingeadh na n-eochrach’ is toll
Le haghaidh smaointe níl am

Is tabharfaidh an ród seo ‘dtí an ainnir ón mBablóin thú
Agus rós ina gruaig
Réaltaí sa spéir thoir, tú saortha ón daorbhroid
I sáinn ach tá gach aon ní amú

Fidélité, unité, eiseamláir ó bhun go barr
Casann tú timpeall, a dhiabhail, is radharc ar Chamille
Is an ghealach ’cur fola go fann
Le haghaidh smaointe níl am.

 Piléir mharóidís, ón mbás níl aon éaló
Ní hea, ortsa ní chuirfear cluain
Easpa suáilce ar snámh tríd an láib duit
Flaithiúil ach faoi ghlas go Lá an Luain.

Níl am chun slán leis an bhfírinne ’rá
Níl am le cailliúint mhuise, a ghrá
Níl am chun réiteach ’gcomhair íobartach éigin
Ná fulaingt, ná súil cham
Le haghaidh smaointe níl am.

    NO TIME TO THINK

    In death, you face life with a child and a wife
     Who sleep-walks through your dreams into walls
     You’re a soldier of mercy, you’re cold and you curse
     “He who cannot be trusted must fall”
    
     Loneliness, tenderness, high society, notoriety
     You fight for the throne and you travel alone
     Unknown as you slowly sink
     And there’s no time to think
    
     In the Federal City you been blown and shown pity
     In secret, for pieces of change
     The empress attracts you but oppression distracts you
     And it makes you feel violent and strange
    
     Memory, ecstasy, tyranny, hypocrisy
     Betrayed by a kiss on a cool night of bliss
     In the valley of the missing link
     And you have no time to think
    
     Judges will haunt you, the country priestess will want you
     Her worst is better than best
     I’ve seen all these decoys through a set of deep turquoise eyes
     And I feel so depressed
    
     China doll, alcohol, duality, mortality
     Mercury rules you and destiny fools you
     Like the plague, with a dangerous wink
     And there’s no time to think
    
     Your conscience betrayed you when some tyrant waylaid you
     Where the lion lies down with the lamb
     I’d have paid off the traitor and killed him much later
     But that’s just the way that I am
    
     Paradise, sacrifice, mortality, reality
     But the magician is quicker and his game
     Is much thicker than blood and blacker than ink
     And there’s no time to think
    
     Anger and jealousy’s all that he sells us
     He’s content when you’re under his thumb
     Madmen oppose him, but your kindness throws him
     To survive it you play deaf and dumb
    
     Equality, liberty, humility, simplicity
     You glance through the mirror and there’s eyes staring clear
     At the back of your head as you drink
     And there’s no time to think
    
     Warlords of sorrow and queens of tomorrow
     Will offer their heads for a prayer
     You can’t find no salvation, you have no expectations
     Anytime, anyplace, anywhere
    
     Mercury, gravity, nobility, humility
     You know you can’t keep her and the water gets deeper
     That is leading you onto the brink
     But there’s no time to think
    
     You’ve murdered your vanity, buried your sanity
     For pleasure you must now resist
     Lovers obey you but they cannot sway you
     They’re not even sure you exist
    
     Socialism, hypnotism, patriotism, materialism
     Fools making laws for the breaking of jaws
     And the sound of the keys as they clink
     But there’s no time to think
    
     The bridge that you travel on goes to the Babylon girl
     With the rose in her hair
     Starlight in the East and you’re finally released
     You’re stranded but with nothing to share
    
     Loyalty, unity, epitome, rigidity
     You turn around for one real last glimpse of Camille
     ’Neath the moon shinin’ bloody and pink
     And there’s no time to think
    
     Bullets can harm you and death can disarm you
     But no, you will not be deceived
     Stripped of all virtue as you crawl through the dirt
     You can give but you cannot receive
    
     No time to choose when the truth must die
     No time to lose or say goodbye
     No time to prepare for the victim that’s there
     No time to suffer or blink
     And no time to think   

2018-04-14

dolmain/ dolmen

Ron Rosenstock
spéartha suaite...
an seansaol
ag dul in aois
restless skies...
the old world
grows older

Ramesh Anand (Tamil Nadu)

spéir an fhómhair . . .
paistí clapsholais
sa duilleog is í ag titim


இலையுதிர்கால வானம்
வீழ்ச்சி ஒட்டுதலுடன்
விழும் இலை

2018-04-13

Barnabas Ìkéolúwa Adélékè ( An Nigéir)

Barnabas Ìkéolúwa Adélékè
breacadh an lae . . .
glaoch coiligh múchta
ag glaoch coiligh

àfẹ̀mọ́jú
kíkọ àkùkọ bo kíkọ
àkùkọ mọ́lẹ̀

2018-04-12

Ludmila Balabanova (An Bhulgáir)

Ludmila Balabanova
an chéad gha gréine
ar an saighdiúr cloiche . . .
maidin shéimh


първи слънчев лъч
върху каменния войник
мирна утрин

2018-04-11

Haiku as Gána

Adjei Agyei-Baah
baile eile dóibh . . .
réaltaí ag glacadh scíthe
in abhainn

tenabrem foforɔ
nnsroma a woadeda
wɔ nsutene mu

2018-04-10

Sa bhliain 1817

  • tharla Éirí Amach in aghaidh na mBriotanach i Srí Lanca.
  • Rugadh Henry David Thoreau, fealsamh Meiriceánach.
  • Rugadh Theodor Storm, scríbhneoir Gearmánach.
  • Rugadh Bahá’u’lláh, a bhunaigh an creideamh Bahá’íoch.
  • Cailleadh Jane Austen, scríbhneoir Sasanach.
  • Cailleadh John Philpot Curran faoina ndúirt Lord Byron, ‘I have heard than man speak more poetry than I have written.’
  • Cuireadh an spiaire Policarpa Salavarrieta chun báis.
  • Rugadh an file tuaithe Muircheartach Ó Súilleabháin.
  • Cailleadh Seán Ó Coileáin, scríobhaí agus file.
  • Rugadh an scríobhaí Seosamh Ó Longáin.
  • Agus sa bhliain 1817 chum Issa an haiku seo:
 

.来た雁や片足上て一思案

kita kari ya kata ashi agete isshian

gé nuathagtha
ardaíonn leathchos  . . .
machnamh domhain

2018-04-09

Tanka

Sonia Rodrigues Sabharwal
tabhair
chun na ríochta caillte mé
(a scairteann mo chroí)
    feicim í i gcónaí
    féach! gach trá ann ag lonrú
take me
to the lost kingdom
(my heart cries out)
     i know it still exists
     look! i can see its dazzling shores

2018-04-08

Cuir isteach orm má chuala tú an ceann seo cheana

Nílim in ann cuimhneamh ar m’ainm fiú, mise is an chuimhne
ghlé sin agam – an scór sa pheil, cleasa draíochta, grá buan daingean
chomh gar sin do Dhia gur creideamh ab ea é geall leis.

Nuair a chodlaíonn tú agus tú i ngrá mar sin
dúisíonn tú agus ballbhrúnna ar do mhuineál. Ní
babhtaí óil a bhíonn agamsa, a dhaoine uaisle, ach eachtraí. Gach lá

leanann mo cholainn mé agus nithe á n-éileamh
aici. Bím ag iarraidh smaoineamh go glórach, a bheith
titleyúil, amach is amach. Tá an rud céanna

uainn go léir (a bheith faoi iontas de shíor
ar nós an chéad duine riamh a chuala pearóid ag caint) ach tá cónaí orainn
ar réidhe ollmhór is sinn ar snámh

idir dhá aigéan. Uaireanta bíonn ort an rud atá ann dar leat
a thréigint, dul ag spágáil
trí ghoirt agus an cloigeann a chiceáil

de na beacáin bhearaigh go léir. Uaireanta is gá
máirseáil an bealach ar fad chun na Gailíle
nó fad le cosa Dé féin sula dtuigfeá

go bhfuil tú gafa cheana féin
thar fhód do bháis. Ní cuimhin liom a thuilleadh
an sceoin, ach gur tháinig deireadh léi.

Stop Me If You've Heard This One Before


I can’t even remember my name, I who remember
so much—football scores, magic tricks, deep love
so close to God it was practically religious.

When you fall asleep in that sort of love
you wake up with bruises on your neck. I don’t
have drunks, sirs, I have adventures. Every day

my body follows me around asking
for things. I try to think louder, try
to be brilliant, wildly brilliant. We all want

the same thing (to walk in sincere wonder,
like the first man to hear a parrot speak) but we live
on an enormous flatness floating between

two oceans. Sometimes you just have to leave
whatever’s real to you, you have to clomp
through fields and kick the caps off

all the toadstools. Sometimes
you have to march all the way to Galilee
or the literal foot of God himself before you realize

you’ve already passed the place where
you were supposed to die. I can no longer remember
the being afraid, only that it came to an end.

Kaveh Akbar

2018-04-07

Haiku

一羽去り二羽去り冬木残さるゝ   森田純一郎

ichiwa sari niwa sari fuyuki nokosaruru
imíonn éan
imíonn dhá éan  . . .
crann leis fhéin sa gheimhreadh

Junichiro Morita

2018-04-06

Haiku

さざなみも立てず雪待つ水の面   黛 執

sazanami mo tatezu yuki matsu mizu no men
gan cuilithín ar bith  . . .
craiceann uisce
ag súil le sneachta

Shu Mayuzumi

2018-04-05

Haiku

冬薔薇我が身の主は我ならず  江渡華子

fuyusôbi wagami no nushi wa ware narazu
rós sa gheimhreadh
ní liom féin
mé féin

Hanako Eto

2018-04-04

Haiku

ツイツターやめて氷柱の声聴かん   広井和之

tsuitaa yamete tsurara no koe kikan

stop á chur agam le Twitter
éisteod feasta
le coinlín reo

Kazuyuki Hiroi

2018-04-03

Haiku

櫂あらば冬青空へ漕ぎ出でむ  嶋田麻紀

kai araba fuyuaozora e kogiiden


dá mbeadh agam maidí rámha
sheolfainn amach
'dtí spéir ghorm an gheimhridh

Maki Shimada

2018-04-02

cnoc/ hill

Ron Rosenstock
Cnoc Maol Réidh -
sea, tá tú mar sin ceart go leor
maol agus réidh!
Mweelrea -
to be sure, that's what you are
mweel, bald and rea, smooth!

2018-04-01

Judith Prat

Judith Prat
teifigh...
níl uathu ach tearmann
inár gcroí
refugees...
they only seek refuge
in our hearts