2018-07-16

Der Schmetterling

File: Friedrich von Schlegel
Cumadóir: Franz Schubert

An Féileacán

Cén fáth nach ndamhsóinn?
Ag roinnt leis níl dua,
Is dathanna geala
Nach féidir a lua.
Álainn iad ag lonrú -
Féach ar mo chuid sciathán,
Milis a n-análú
Gach aon bhláth is bláithín
Is blaisim den bhláithín
Gan cead uaibh, a bhráithre.

Is iontach an lúcháir
Go moch is go déanach
Ar snámh dom go héadrom
Thar na cnoic is réileáin.
Siosarnach tráthnóna
Néalta mar ór leáite
Is an t-aer ag lonrú,
Cluainte: glas a ndealramh.
Is blaisim den bhláithín
Gan cead uaibh, a bhráithre.

Der Schmetterling

Wie soll ich nicht tanzen?
Es macht keine Mühe,
Und reizende Farben
Schimmern hier im Grünen.
Immer schöner glänzen
Meine bunten Flügel,
Immer süßer hauchen
Alle kleinen Blüthen.
Ich nasche die Blüthen;
Ihr könnt sie nicht hüten.

Wie groß ist die Freude,
Sey's spät oder frühe,
Leichtsinnig zu schweben
Ueber Thal und Hügel.
Wenn der Abend säuselt,
Seht ihr Wolken glühen;
Wenn die Lüfte golden,
Scheint die Wiese grüner.
Ich nasche die Blüthen,
Ihr könnt sie nicht hüten.

2018-07-15

sceach gheal faoi bhláth; White Thorn, Co. Mayo

Grianghraf: Ron Rosenstock
na daoine maithe, an ea?
tá an áit dubh leo . . .
sceach gheal faoi bhláth
fairies, is it?
the place is thick with them . . .
whitethorn in bloom
νεράιδες, είναι;
γέμισε ο τόπος . . .
ασπραγκαθιές ανθίζουν

Leagan Gréigise: Sarah Thilykou

2018-07-14

Haiku le Issa ón mbliain 1815

Cos an Ealaíontóra le Menzel
  • Sa bhliain 1815 rugadh Otto von Bismarck, státaire Gearmánach
  • Rugadh Anthony Trollope, údar Sasanach: i measc a chuid leabhar ‘Éireannach’ tá The Macdermots of Ballycoran (1847), The Kellys and the O’Kellys (1848), Castle Richmond (1860), Phineas Finn; The Irish Member (1869), Phineas Redux (1874), An Eye for an Eye (1879) agus The Landleaguers.
  • Rugadh Adolph Menzel, péintéir Gearmánach
  • Rugadh James Graves, ministir Gallda, faoina ndúradh:
‘Mr Graves, although not an Irish scholar himself, yet made great efforts to have the Irish language taught long before the present movement in favour of its revival was initiated’
  • Rugadh Seán Ó Doinn, bailitheoir amhrán
  • Rugadh William Reeves, ministir Gallda, a scríobh:
‘Oh! is it not a scandal to England to have her professors of Sanscrit and her students rummaging the Himalayas while there is not one to cast a longing look on Ireland and fetch the most curious language of Europe out of its literary seclusion?’
  • Rugadh Seán Ó Mathúna, Fínín agus scoláire Gaeilge
  • Rugadh Daniel Foley, ministir Gallda agus Ollamh le Gaeilge
  • Rugadh Robert King, ministir Gallda agus scoláire Gaeilge
  • Rugadh an file Séamas Mac Cruitín a chum ‘Ag Cur Slán leis an nGaeilge’
  • Cailleadh John Mitchel, náisiúnaí
  • Agus sa bhliain chéanna (1815) chum Issa an haiku seo:

splanc thintrí –
rithim ar nós an diabhail
chuig Teampall Zenko

  .稲妻や一もくさんに善光寺

inazuma ya ichimokusan ni zenkôji

2018-07-13

Tusa a adhraim

File:Pietro Metastasio
Cumadóir: Mozart

Tusa a adhraim

Tusa a adhraim
Aigne na síoraíochta
Foinse na beatha
Ní bréag a rá;

Is gluaiseann gach aon ní
Tríthi is braitheann
An chruinne leathan
Uirthi go brách.

Te solo adoro

Te Solo Adoro
Te solo adoro,
Mente infinita,
Fonte di vita,
Di verità;

In cui si muove,
Da cui dipende
Quanto comprende
L'eternità.

2018-07-12

Briathra an Bhúda

Atītaṃ nānvāgameyya,
nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ,
appattañca anāgataṃ

Éist leis an mbun-Pháilis:
 http://host.pariyatti.org/dwob/majjhima_nikaya_3_272.mp3
 

Ná téigh sa tóir ar an am atá caite,
ná santaigh an t-am atá le teacht;
tá an t-am atá caite thart,
agus níl an todhchaí tagtha fós

2018-07-11

Duine Beannaithe i gCéin

Inniu, an lá seo
an lá seo ar a dtugtar inniu

Chonaic mé an ghrian iomlán ag éirí
is chonac í ag dul a luí

Faic eile le rá -
cith corrmhíoltóg ag breith uibheacha, ag fáil bháis

Táimse fos im' bheathaidh,
spriocdháta mo bháis caite le fada,

Ach éist - ní bhraithim inniu
gur mhaireas tríd an lá seo féin

Dá mairfeadh sé míle bliain
ní bheadh sa duine beannaithe

Ach cith corrmhíoltóg i gcéin

Musan Cho Oh-hyun


2018-07-10

Tíorántacht an Ama



Níl aon argóint ann in aghaidh roinnt de na haonaid a úsáidimid chun an t-am a thomhas. An domhan ag casadh, nó fithis an domhain timpeall na gréine, is cúiseanna soiléire iad sin ar ‘lá’ a bheith againn nó ‘bliain’ – agus an mhí féin tá sí ag teacht leis an ngealach, a bheag nó a mhór.

Ach ní féidir an rud céanna a rá i dtaobh na seachtaine, rud aisteach nach féidir a bhunús ná a chuspóir a dhéanamh amach. Ní chiallaíonn an tagairt sa Bhíobla don seachtú lá mar lá scíthe go raibh seachtain seacht lá gach áit i gcaitheamh na gcéadta.

Seachtain deich lá a bhí ag na sean-Éigiptigh agus is tréimhse 13 agus 20 lá a bhí ag an bhféilire Máigheach. Seachtain naoi lá a bhí ag na Liotuánaigh sular ghlacadar leis an gCríostaíocht. I bhfocail eile, níl faic nádúrtha mar gheall ar an tseachtain. Is fál ama é, déantús bréige a chuir scata fórsaí láraithe i bhfeidhm, ó Impireacht na Róimhe tríd an Eaglais Chríostaí agus Impireacht na Breataine go dtí ceannas domhanda teicneo-ghnó an lae inniu.

Tá an pointe sroichte anois againn go bhfuil an tseachtain seacht lá tar éis sinn a cheangal go hiomlán de chiogal docht gnáthaimh - agus léargas teoranta ar an saol -  agus tá daoine múchta aige le fada an lá. Nuair a dhúisímid gach maidin tá lá nua romhainn, lá nach bhfacamar cheana. Ach an chéad smaoineamh a ritheann linn nuair a dhúisíonn an aigne ná an ‘Luan’ é  nó ‘Satharn’ nó ‘Déardaoin’.

Paul Cudenec

2018-07-09

Chip Forelli

Chip Forelli
sínid na crainn
i dtreo an fholúis...
lúcháir!
trees reaching out
towards nothingness...
the joy!
δέντρα που απλώνουν
τα χέρια τους στο κενό...
την ευτυχία!

Sarah Thilykou a rinne an leagan Gréigise

2018-07-08

Bernard Lionel Einbond

Bernard Lionel Einbond
Bealtaine 19, 1937 - Lúnasa 14, 1998
an tost
idir an tintreach is an toirneach...
gach aon ní ag feitheamh

2018-07-07

Haiku le Issa ón mbliain 1826

  • Sa bhliain 1826, rugadh an ceimiceoir Francach Marie Pasteur
  • Rugadh Euseby Digby Cleaver, ministir Gallda, faoina ndúradh, 
“D’fhoghlaim sé a phaidreacha a rá i nGaeilge an tráth a bhí sé an-óg agus as sin amach an fhaid a mhair sé, dob é ard-mhian a chroí an Ghaeilge d’athbheoú.”
  • Rugadh an file Gearmánach Josef Victor von Scheffel
  • Rugadh an péintéir Francach Gustave Moreau
  • Rugadh Stephen Foster, “athair an cheoil Mheiriceánaigh”
  • Rugadh Carlo Collodi, údar Pinocchio
  • Cailleadh an cumadóir Bascach Arriaga
  • Cailleadh an file Donncha Woulfe:
       “Rachadsa ar luas
       Go Ceanada suas . . .”
  • Cailleadh Johann Heinrich Voss, aistritheoir agus file
  • Cailleadh Joseph Holt, treallchogaí Éireannach
  • Cailleadh Carl Maria von Weber, cumadóir Gearmánach
  • Cailleadh Peadar Ó Conaill, foclóirí
  • Cailleadh an tAthair Uilliam Mac Gearailt, file
  • Agus sa bhliain 1826, chum Issa an haiku seo:

.じくなんで茨をくぐる蛙哉

jikunande ibara wo kuguru kawazu kana

ag gabháil trí dhriseacha
an cholainn á ceansú aige  . . .
frog

2018-07-06

Sovente il sole

Cumadóir: Cumadóir: Vivaldi
Is minic an ghrian
Níos gile ná riamh
Agus níos áille
Tar éis do na néalta
Go léir a scaipeadh

Is an fharraige chiúin
Gan cuilithín ar bith
T’réis don anfa
A chorraigh go mór í
Síothlú fá dheoidh
Sovente il sole
risplende in cielo
più bello e vago
se oscura nube
giá l'offuscò

E il mar tranquillo
quasi senza onda
talor si scorge,
si ria procella
pria lo turbò

2018-07-04

Briathra an Bhúda

Pabbatassa suvaṇṇassa,
jātarūpassa kevalo
dvittāva nālamekassa:
iti vidvā samañcare.

Éist leis an mbun-Pháilis:
http://host.pariyatti.org/dwob/samyutta_nikaya_1_156.mp3

Dá mbeadh sliabh óir ann
níor leor é a dhá oiread
chun duine amháin a shásamh:
tuig an méid sin agus mair dá réir.

2018-07-03

Jason Symes

Jason Symes
briathra an Bhúda
cá bhfuil teacht orthu?
comhthionól na nduilleog buí
the Buddha's words
where can they be found?
congregation of yellow leaves

2018-07-02

Jason Symes

Jason Symes
cén dia
nó deamhan a ghabh an tslí?
rianta coise clochraithe
what god
or demon passed this way?
petrified footprints

2018-07-01

Matsuo Bashō (松尾 芭蕉, 1644–1694)

cad a mhothaíonn na héisc,
na héin, n'fheadar -
deireadh na bliana