2016-12-04

Caoineadh

Ar an 4 Nollaig 1980, thánthas ar chorp Jean Donovan in uaigh gharbh gar do San Salvador agus ina teannta bhí triúr ban rialta, Maria Clarke, Ita Forde agus Dorothy Kazel. Éigníodh agus maraíodh go brúidiúil iad.
 
Dhein Adele Kenny caoineadh ar an uafás sa leabhar haiku Between Hail Marys (Muse Pie Press).

is fada é
a éamh sa bhrothall
éan trópaiceach

an chéad urchar
greadadh obann
sciathán

scal
ghréine
ar chroisín airgid

idir dha Áivé
blas
fola

as an uaigh
éiríonn
luan ceo

http://lens.blogs.nytimes.com/2014/11/15/deporting-human-rights-abusers/?_r=0

2016-12-03

Mantra chun an chonair a aimsiú


ਮੰਨੈ ਮਾਰਗਿ ਠਾਕ ਨ ਪਾਇ ॥
Mannai mārag ṯẖāk na pāe.
Má chreidimid ionainn féin, ní bheidh aon ní sa bhealach orainn

ਮੰਨੈ ਪਤਿ ਸਿਉ ਪਰਗਟੁ ਜਾਇ ॥
Mannai paṯ sio pargat jāe.
Nuair a chreidimid ionainn féin, tugaimid onóir dúinn féin

ਮੰਨੈ ਮਗੁ ਨ ਚਲੈ ਪੰਥੁ ॥
Mannai mag na cẖalai panth.
Nuair a chreidimid ionainn féin, ní bhíonn gá againn le deasghnátha creidimh beagmhaitheasa

ਮੰਨੈ ਧਰਮ ਸੇਤੀ ਸਨਬੰਧੁ ॥
Mannai ḏẖaram seṯī sanbanḏẖ.
Beidh creideamh ionainn féin mar fhíor-reiligiún againn

ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥
Aisā nām niranjan hoe.
Sin agaibh Ainm an Tiarna gan Smál

ਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥੧੪॥
Je ko man jāṇai man koe.

An té a bhfuil creideamh aige agus eisean amháin a thuigeann an staid aigne sin

2016-12-02

Haiku le Issa ón mbliain 1819

Paul Villinski, féileacán déanta as cannaí beorach basctha

féileacán ag scinneadh thart -
gach orlach dem' bhothán
iniúchta aige


.蝶ひらひら庵の隅々見とどける

chô hira-hira io no sumi-zumi mitodokeru

2016-11-29

Milseacht na Doircheachta

Nuair is tuirseach atá do shúile
is tnáite a bheidh an domhan leis.

Nuair a thréigfidh d’fhís thú
níl aon chuid den domhan a thiocfaidh ort.

Tá sé in am dul isteach sa doircheacht
áit a bhfuil súile ag an oíche
chun a comh-neacha a aithint.

Is féidir a bheith siúráilte inti
nach lastall den ghrá ataoi.

Beidh an oíche mar bhroinn agat
anocht.

Tabharfaidh an oíche léaslíne dhuit
atá níos sia ná d’amharc.

Ní mór duit rud amháin a fhoghlaim
cruthaíodh an domhan le bheith saor ann.

Caith uait gach domhan eile
seachas an domhan a bhaineann leat.

Uaireanta bíonn gá leis an doircheacht agus cuing
mhilis d’aonaránachta
chun a fháil amach

Éinne ná aon ní
nach chun do dhúiseachta iad

táid róbheag duit.Nuair is tuirseach atá do shúile
is tnáite a bheidh an domhan leis.

Nuair a thréigfidh d’fhís thú
níl aon chuid den domhan a thiocfaidh ort.

Tá sé in am dul isteach sa doircheacht
áit a bhfuil súile ag an oíche
chun a comh-neacha a aithint.

Is féidir a bheith siúráilte inti
nach lastall den ghrá ataoi.

Beidh an oíche mar bhroinn agat
anocht.

Tabharfaidh an oíche léaslíne dhuit
atá níos sia ná d’amharc.

Ní mór duit rud amháin a fhoghlaim
cruthaíodh an domhan le bheith saor ann.

Caith uait gach domhan eile
seachas an domhan a bhaineann leat.

Uaireanta bíonn gá leis an doircheacht agus cuing
mhilis d’aonaránachta
chun a fháil amach

Éinne ná aon ní
nach chun do dhúiseachta iad

táid róbheag duit.


Sweet Darkness

When your eyes are tired
the world is tired also.

When your vision has gone
no part of the world can find you.

Time to go into the dark
where the night has eyes
to recognize its own.

There you can be sure
you are not beyond love.

The dark will be your womb
tonight.

The night will give you a horizon
further than you can see.

You must learn one thing:
the world was made to be free in.

Give up all the other worlds
except the one to which you belong.

Sometimes it takes darkness and the sweet
confinement of your aloneness
to learn

anything or anyone
that does not bring you alive

is too small for you.

~ David Whyte ~
(House of Belonging)

Γλυκό Σκοτάδι

Όταν τα μάτια σου είναι κουρασμένα
ο κόσμος είναι και αυτός κουρασμένος.

Όταν το όραμά σου σου σε έχει εγκαταλείψει
κανένα κομμάτι του κόσμου δεν μπορεί να σε βρει.

Kαιρός να μπεις μες στο σκοτάδι
όπου η νύχτα έχει μάτια
να αναγνωρίζει το δικό της.

Εκεί μπορείς να είσαι σίγουρος
δεν είσαι πέρα από την αγάπη.

Το σκοτάδι θα είναι η μήτρα σου
απόψε.

Η νύχτα θα σου δώσει έναν ορίζοντα
πιο πέρα από όσο μπορείς να δεις.

Πρέπει να μάθεις ένα πράγμα:
ο κόσμος φτιάχτηκε για να είσαι ελεύθερος.

Παράτα όλους τους άλλους κόσμους
εκτός από αυτόν στον οποίο ανήκεις.

Καμιά φορά χρειάζεται σκοτάδι και η γλυκιά
φυλακή της μοναξιάς σου
για να μάθεις

όποιος ή ό, τι
δεν σε κάνει πιο ζωντανό

είναι πολύ μικρό για σένα.


Leagan Gréigise Sarah Thilykou

2016-11-28

TEA WI THE ABBOT/ TAE I dTEANNTA AN ABA

TRÁTHNÓNA HAIKU i mBÉARLA NA hALBAN AGUS i nGAEILGE NA hÉIREANN i dTEANNTA NA MÁISTRÍ HAIKU JOHN McDONALD & GABRIEL ROSENSTOCK

LÉIRIÚ AGUS SEOLADH LEABHAIR

BAILE ÁTHA CLIATH
7.00pm, Déardaoin 8 Nollaig 2016
Poetry Ireland/ Éigse Éireann,
11 Cearnóg Parnell Thoir, Baile Átha Cliath 1
Saorchead Isteach

BÉAL FEIRSTE
7.30pm, Dé hAoine 9 Nollaig 2016
Turas, The Skainos Centre, 241 Bóthar Bhaile Nua na hArda, Béal Feirste
Saorchead Isteach

‘Above all else, a haiku must be very simple and free of all poetic trickery and make a little picture and yet be as airy and graceful as a Vivaldi pastorelle,’ a scríobh Jack Kerouac, máistir haiku atá curtha i láthair i nGaeilge cheana ag IMRAM. Tá na cáilíochtaí sin a luaigh Kerouac ar fáil go fial sa leabhar aoibhinn seo Tea wi the Abbot. Tae i dTeannta an Aba. Déanann tírdhreacha an mháistir Albanaigh ceiliúradh ar an gcathair agus ar an tuath araon agus is cruinn agus is gonta mar a bheireann sé ar mhóimintí áille neamhbhuaine.

Is é a deir Alan Titley faoin leabhar neamhghnách seo: “Osclaítear do shúile! Osclaítear do chluasa! Osclaítear d’anam leamh laethúil! Sin é is brí leis na miondánta móra seo. Mura gcuireann siad dealg ionat, tá craiceann mós tiubh agat. Mura músclaíonn siad do chéadfaí uile is cuma nó marbh tú. Mura gcuireann siad dinglis trí lár do dhrólainne is cuma nó cuntasóir thú. Nasc álainn iad seo idir dhá theanga eile Shruth na Maoile, is an taoide sin eatarthu.”

Tá breis is ceithre scór haiku de chuid  McDonald curtha i láthair phobal na Gaeilge sa tsraith Haiku na Seachtaine ar an nuachtán Tuairisc.ie agus seo cnuasaithe anois é sa leabhar aoibhinn seo, maisithe ag Mathew Staunton.




John McDonald
Saor cloiche ar scor é John McDonald agus cónaí anois air i nDún Éideann. Tháinig sé ar haiku i lár na nóchaidí agus thug gean mór don seánra. I mBéarla na hAlban a scríobhann sé, ceann de theangacha dúchais na tíre sin i dteannta Ghaeilge na hAlban. Tá lucht leanúna idirnáisiúnta ag an mblag aige:
http://zenspeug.blogspot.com


voor sinsheen –
bummer waukens me
dunnerin at the winnock

     grian earraigh –
     dúisíonn beach mé
     ag cnagadh ar an bhfuinneog


Gabriel Rosenstock
File, fear tanka agus fear haiku é Gabriel, údar-aistritheoir breis agus 180 leabhar. I measc na dteideal is déanaí uaidh tá Óró na Circíní, athinsint ar scéalta ón Afraic (An Gúm) agus cnuasach haiku dátheangach Judgement Day (The Onslaught Press).

Enda Reilly
Amhránaí, giotáraí agus cumadóir amhrán é Enda.I measc na dtionscadal a tháinig ón mBaile Átha Cliathach tréitheach seo tá New Songs In Irish/Amhráin Nua i nGaeilge. Tá seanaithne ag lucht leanúna IMRAM air. Sheinn sé le leithéidí John Spillane, Kila, Liam Ó Maonlaí, Rónán Ó Snodaigh agus John Prine chomh maith le Ceolfhoireann Shiansach RTÉ. Albam nua uaidh is ea Whorls, dánta de chuid W B.  Yeats agus ceol curtha aige leo.


Margaret Lonergan
Is comhairleoir deartha neamhspleách agus maisitheoir í Margaret. Bíonn saothar léi sa phreas náisiúnta (go háirithe san Irish Times) agus ba chomhdhuaiseoir í leis an Society of Newspaper Design Award for Excellence as obair mhaisithe don Sunday Tribune. Tá fís-radhairc cruthaithe aici d’imeachtaí IMRAM, ina measc le fíordhéanaí Réaltneach/Starman: Tionscadal David Bowie


TUILLEADH EOLAIS
Déan teagmháil le do thoil le  Liam Carson, Stiúrthóir, IMRAM Féile Litríochta Gaeilge.
Guthán: 00-353-87-2912797
Ríomhphost: liamog62@mac.com


 

souch throuch
the abbey ruinage
...chauntin

leoithne trí
fhothrach na mainistreach
 . . .cantaireacht

John McDonald