Deep Shadows, Zabriskie Point, Death Valley, CA, USA

Íomhá Ron Rosenstock

Gleann an Bháis - ag cur thar maoil le seachmaill!

Death Valley - teeming with illusions!

Hemant Divate: Foláireamh Víris

 File avant-garde a rugadh sa bhliain 1967 é Hemant Divate. Cáil air mar eagarthóir, mar fhoilsitheoir agus mar aistritheoir. Aistríodh a chuid dánta go Fraincis, Spáinnis, Urdúis, Gúisearáitis, Beangáilis, Hiondúis, Tamailis, Teileagúis, Cannadais, Mailéalaimis agus Gearmáinis. Tá sé ag cur faoi in Mumbai. In agallamh leis sa Mumbai Mirror, thug Hemant le fios go raibh an domhandú  trí mheán an Bhéarla ag cur isteach ar fhilíocht na Maraitise agus go bhfuil an téama sin go tréan ag tríocha éigin dá chomhfhilí Maraitise. 

Deir sé go bhfuil ‘clónáil’ ar siúl, fiú i measc na bhfilí, agus an indibhidiúlacht i mbaol dá dheasca sin. An bhfuil ‘clónáil’ i ndán don fhilíocht Ghaeilge chomh maith? An bhfuil rian na clónála uirthi cheana féin? A léitheoir dhil, tá ceisteanna á n-ardú anseo agam. Níl a fhios agam an bhfuil na freagraí ag éinne. Is tábhachtaí ceisteanna ná freagraí, ar shlí.

Ceist eile mar sin. An bhfuil éifeacht ar bith ar an bhfilíocht a aistrítear – ó Mharaitis go Béarla agus ó Bhéarla go Gaeilge sa chás seo – ar na teangacha sin faoi seach? An cuid d’fhilíocht an Bhéarla nó fiú den fhilíocht Angla-Indiach anois é Divate de thairbhe na leaganacha Béarla de na bundánta Maraitise a dhein an file nótáilte Dilip Chitre? An cuid d’fhilíocht na Gaeilge anois é chomh maith? Tá daoine ann a ligfeadh isteach é, mé féin ina measc, agus daoine eile a déarfadh, ‘Fan amach uainn, níl tú uainn, ní bhaineann tú linn, níl na dintiúir agat agus ní bheidh go brách!’

Cad a bhí ar aigne ag Goethe nuair a thagair sé do Weltliteratur? Litríocht dhomhanda, litríocht an domhain, an litríocht sin a tharchéimníonn ach nach séanann a fréamhacha dúchais, d’fhéadfá a rá. Thagair Hemant don ‘chlónáil’, focal níos scanrúla ná ‘caighdeánú’, an focal a d’úsáid Auerbach in aiste leis ar Weltliteratur (The Centennial Review, Vol. XIII, No. 1, Winter 1969). Ach is é an rud céanna é sa deireadh, clónáil, caighdeánú. Cén chosaint atá ina n-aghaidh? Faobhar a chur ar do theanga? Sea, ach sa troid in aghaidh na clónála is í dínit an duine féin atá á cosaint againn agus is í an dínit chéanna atá fite fuaite lenár ndúchas an tsaighead is géire sa bholgán saighead againn chomh maith.

Réamhrá as an leabhar a fhoilseofar i 2013.

---

Agus Scaoilfear Saor Ar Bhlúire Páipéir Mé

Cé atá ag scríobh dáin
Agus poill ann
Nach féidir a líonadh
Fiú má phacáiltear le focail iad
(Poill –
An ciúnas san inchinn, fiú, tá siad ann)


Tá an teilifís ar siúl
Is an páiste ag damhsa os a comhair
Tóin thar ceann, ceann thar tóin
Na cainéil á n-athrú aige
Táim an-mhíshásta leis
An ceart dom léasadh a thabhairt dó, nó –?
D’fhágfadh léasadh fiú
Poll sa chiúnas
Is bheadh poll sa chiúnas leis
Mura dtabharfainn léasadh dó.


Tá mé ar buile
Bhain seangán plaic asam
Tá sé basctha agam
Brúite basctha
Táim ar buile.
An scríobhfaidh mé an dán seo?
Nó an ndéanfaidh mé roinnt sceitsí don ghasúr
A ainm, slacán cruicéid, liathróid, scuab fiacla, Colgate, teilifíseán
Táim ar buile
Tá an teilifis ar siúl
Caithfidh mé smidiríní a dhéanamh den scáileán
Tá an páiste ag béicíl
Táimse ag tafann air
Tá a mhéar á sá i bpoll aige
Níl orm ach veist
Táim ag iarraidh na poill a dhúnadh
Leis an dán, leis na focail seo
Ag púscadh aníos ionam

Tá an teilifís á lasadh is á múchadh ag Dhullu leis an gcianrialtán
Tá sé á rá liomsa na cainéil a athrú ceann i ndiaidh a chéile
Go dtí go dtiocfaidh sé ar an gcainéal is rogha leis
Is gearr go mbeidh fuath aige
Don chainéal sin
Tá dán á scríobh agam
Breacaim síos focal, is focal eile
Tá ceanndánacht an bhuachalla do mo lasadh is do mo mhúchadhsa
Táim ciaptha cráite
Cathain a thiocfaidh an dán amach?
Táim ag baint díoscáin as mo chuid fiacla go corrabhuaiseach
Neomat ar bith anois
Tiocfar ar an bpoll a bhfuilim sa tóir air
Tiocfad asam féin im ghuairneán gaoithe
Agus scaoilfear saor ar bhlúire páipéir mé.

ClubLeabhar.com - Agallamh le Gabriel Rosenstock - Ólann mo Mhiúil as an nGainséis

B'é  Ólann mo Mhiúil as an nGainséis leabhar Mí Meithimh 2012 ag ClubLeabhar.com



Gabriel Rosenstock
Ólann mo Mhiúil as an nGainséis
ISBN 1 902420 78 0
Foilsitheoir: Cló Iar-Chonnachta

Sráideanna na cathrach seo againne

Bhíos i gCaisleán Smolenice, Smolenický zámok, sa tSlóvaic i mbliana (5-12 Iúil) agus scata filí im theannta. Ag aistriú a chéile a bhíomar agus is é LAF (Literature Across Frontiers) a d’eagraigh an Cheardlann. Seo ceann de na dánta a d'aistrigh mé: beidh breis ar fáil anseo diaidh ar ndiaidh.


Sráideanna na cathrach seo againne

Dronnach ar nós na gcamall,
guagach ar nós na mban,
                 in aimhréidh mar ghruaig sa ghaoth,
                    ársa mar chreidimh an domhain,
                seansiúlta mar pháláis
                    agus a gcuid clós á ní
                    i lár mhí Iúil
                ag scata Sathrasáid is iad crón glórach
                    gona sála heine-dhearga;
                sráideanna a n-éiríonn leo
                    ceithre ráithe na bliana a léiriú
                ar nós féilire leathanach scaoilte.
                Anseo, ar feadh an chosáin,
                tá Feabhra ag scuabadh léi ó thuaidh –
                cosúil le gluaisteán buile allúrach,
ach díreach timpeall an chúinne
tá crann cainchí faoi bhláth;
athraíonn sráideanna go tobann ag crosbhóithre
ón Eoraip go dtí an Áise, ón Áise go dtí an Eoraip.
    (Seo anois asal a d’éalaigh
    ó charbhánlann ársa, uisce aige á ól
    as lochán ón tríú mílaois).

I ndiaidh polaiteoirí a ainmníodh
an chéad leath de na sráideanna seo,
i ndiaidh filí an dara leath –
ní thig le sráideanna ná le páistí
    a n-ainmneacha féin a roghnú.

                Agus táimid ag siúl ar a bhfuaid
                    faoi mar ba mhúsaem amuigh faoin aer é
                agus comharthaí leathcheilte
le feiceáil anseo is ansiúd:
Bhí Cónaí Orm Anseo, Mo Chéad Phóg

                Is de dhuirleoga ar leith iad na sráideanna seo againne
                    is dár gcroíthe iad.

Alta Talib-Zada (ainm cleite Alina Talybova) – An Asarbaiseáin

Éist leis an bhFile!

Tá taifid de Ghabriel ag léamh a shaothar féin, Rogha Rosenstock, ar fáil saor in aisce ó Chló Iar Chonnacht. Féach anseo:

". . scothshaothar cruthaitheach a chuimsíonn breis agus scór bliain.
                                                                                                    - Anois

Rogha Rosenstock is a sprawling collection of intimate and tortuous vignettes carefully selected by the poet himself . . . he strives to put eyes and tongue into every dumb and inanimate object . . .
                                                                                         - The Irish Times

Tá soiléireacht súiloscailte an ‘See-r’ le feiceáil ar an saothar seo ar fad; é ina dhúiseacht, i dtiúin leis na diamhrachtaí; ina airdeallaí.

These poems display the vision of the ‘see-r’, in tune with the mysteries of the world."

Léirmheas le Alan Graham ar "Teacht agus Imeacht"

Léirmheas le Alan Graham ar léiriú de chuid Mouth on Fire de dhráma Beckett Come and Go. Is é Gabriel a rinne an t-aistriúchán.

The choice of Come and Go for a Gaelic treatment is an astute and highly successful one (despite its claim, Mouth on Fire’s is not in fact the first production of an Irish version of the play – Beckett gave permission for an Irish Come and Go, translated by Declan Kiberd, which was staged for an inter-varsity drama competition in 1970). The translation here is provided by the distinguished Irish language poet Gabriel Rosenstock who was motivated by the very strong connections he discerns between Beckett’s writing and the Gaelic literary tradition: ‘there’s a sparseness in his writing that reminds me of the beginnings of Irish literature … a texture, terseness and tonality’. Indeed, Rosenstock emphasises the linguistic paucity of Come and Go in his version by eschewing the variety in the women’s responses to the whispered revelations (‘God grant not’, ‘God forbid’, ‘Please God not’); here each woman reacts with ‘Nár lige Dia’ (close to ‘God forbid’).

Foilsíodh an léirmheas in The Beckett Circle, Autumn 2012. Is féidir é a léamh ar líne anseo.

Dánta Cúig Líne le Mariko Sumikura

As Kyoto na Seapáine do Mariko Sumikura. Ball den Japan Poets Club, an Kansai Poets' Association agus Stiúrthóir Japan Universal Poets Association. Príomh-Eagarthóir Poetic Bridge: AMA-HASHI (天橋).  

Foilseacháin: 

Kokoro Kaoru Hito (Bean an Chroí Chumhra), 

Yume Tsumugu Hito (Bean ag Sníomh Taibhreamh),
Hikari Oru Hito (Bean ag Fí Solais,) 

Ai Matou Hito ( Bean a Chaitheann an Grá) 

agus an leabhar as a dtagann na dánta cúig líne seo,
Tsuchi Daku Masurao (Fear a Mhuirníonn an Domhan).

Focal neamhchoitianta is ea masurao. Focal atá caite amach, nach mór. Duine fearúil is brí leis. Mascalach. Is focal é a chuala óna béal féin go minic nuair a bhuaileas léi in Kyoto, cathair a raibh an-tionchar ag a muintir uirthi ón meánaois ar aghaidh. Ní haon mhascalach mná ise, áfach, ach duine fíneáilte idir chorp chleite is sciathán. Saothar léi aistrithe go Béarla, Rómáinis, Eabhrais, Spáinnis, Fraincis agus Gaeilge. Ghlac sí páirt i bhféilte filíochta ar nós Struga na Macadóine. Aistí foilsithe aici ar an bhfealsamh Maria Zambrano. Leabhar filíochta Béarla liom Uttering Her Name (Salmon Poetry, 2009) aistrithe go Seapáinis aici

---

Duilleoga Tite An bhféadfadh sé a bheith ceart Go satlófaí Ar dhuilleoga glioscarnacha Mar iad Is go ndéanfaí dusta díobh?	Drúcht na hOíche Nach séimh é, An drúcht a thugann an ceobhrán leis Feictear sa ghealach chruinn é Agus neadaíonn sé i measc na nduilleog, Go dtí go sileann ar pheitil an róis.
Tinte Fá Shuan Bíonn an luaithreach Cneasta leis an tine. An tAm Tá súil agam Cneasta leis an ngrá.	Cárta Poist Imíonn cárta poist Chuig ceann scríbe ar bith Bíodh is go n-iompraíonn sé Grá a bhfuil meáchan mór Ann.
Dorn Is geall le dorn í An fhéachaint sin Id shúil Buaileann tú go tréan Ar an doras Atá in íochtar mo chroí.	Guth Bíodh is nach gcuirtear Adaimh an aeir Ag imeacht soir siar, An gcloiseann tú mé Ag labhairt leat?
Amárach An bhfuil ré nua I ndán dúinn go luath Nó an laethanta leamha a bheidh ag teacht I ndiaidh a chéile? Cad a thabharfaidh an lá amárach leis?	Litir Ghrá “Aithne na teileapaite ar a chéile” Frásaí á scríobh Go híogair Fiú na focail atá mílitrithe agat Is aoibhinn lem chroí iad.
Saol Saol lonrach na héigse! Is mian leo teacht ar an saol A deir na dánta. Is mian leo a bheith beo A deir na dánta.	Loiteog Bhán Bláth sa láib! Is tú bláth Na loiteoige báine Ag éirí aníos Im chroí go tréan!
Cuisle Cóngarach i gcéin! I bhfad ón áit seo Ar an taobh eile den domhan. I bhfad uait, Do chuisle i mo chlos.	Buairt Is mé ag éisteacht le monabhar na nduilleog Táim buartha fút Is tú san imigéin. Nuair a thiteann an fhearthainn Nuair a shéideann an ghaoth.